Tuesday, July 18, 2017

වැ`දලා කියන්නම් මහත්තයෝ, ස්ට‍්‍රයික් කරන්න නම් එපා...


ස්ට‍්‍රයික්. සමහරු ස්ට‍්‍රයික් රේට් එක අඩු නිසා බැණුම් අහනවා. සමහරු ස්ට‍්‍රයික් රේට් එක වැඩි නිසා බැණුම් අහනවා. මේ ලියන්න යන්නේ, ස්ට‍්‍රයික් රේට් එක අඩු වෙලා ඇඩ‍්‍රස් නැති වෙලා ඉන්න ක‍්‍රිකට් ගැන නෙවෙයි. ක‍්‍රිකට් වල දිනුමක ආශ්වාදය තියෙන්නේ ඊලග පරාජය දක්වා විතරයි. ඒ වගේම, පරාජයක වේදනාව තියෙන්නේ ඊළ`ග ජයග‍්‍රහණය දක්වා විතරයි. එයාලා ඒවා හදා ගනියි.

මේ ලියන ස්ට‍්‍රයික් රේට් එක, හිතට වගේම ඇගට දැනෙන එකක්. අපේ රටේ රාජ්‍ය සේවකයෝ ඉන්නවා ලක්ෂ පහළවක් විතර. පුද්ගලික අංශයේ සහ ස්වයං රැුකියා වගේ දේවල් කරන අය ඉන්නවා තව ලක්ෂ හැත්තෑවක් විතර. මීට අමතරව තවත් ලක්ෂ පහළවක් විතර රට ගිහිං වැඩ කරනවා. මේ ඔක්කෝම අස්සේ, ස්ට‍්‍රයික් කීවහම මතක් වෙන එක පාර්ශවයක් තමයි අව්වට, වැස්සට, හුළකට, නියගෙට, දුකට, සැපට හැම ආශ්වාසයකටම ප‍්‍රාශ්වාසයකටම ස්ට‍්‍රයික් කරනවා කියලා කියන ස්ට‍්‍රයික් පිළිබ`ද විශේෂඥයින් වුණු දොස්තර මහත්තුරු. ඒ විතරක් නෙවෙයි, මේ මහාපරිමාණ වෛද්‍ය වර්ජන ව්‍යාපෘති නිසා යට ගිහිං තියන අනෙක් පාර්ශව රේල්ලූව, බස් එක, තැපෑල, හෙදියෝ, ලිපිකරුවෝ වගේ කී නොකී අයත් ස්ට‍්‍රයික් කතන්දරේදී මතක් නොවෙන්නේම නෑ.

සට‍්‍රයික්, එහෙම නැත්තං වර්ජන කියන්නේ අයිතිවාසිකම් දිනාගන්න සහ දේවල් කරවාගන්න තැනට පාලකයින්ව දක්කාගන්න තියන එක්තරා මට්ටමක ආයුධයක්. ඒක කිසිසේත්ම පළවෙනි පියවරේ ආයුධයක් නෙවෙයි. ඒ වගේම, වර්ජන කියන්නේ අවසාන උත්සාහයත් නෙවෙයි. ඒ වගේම තමයි, වර්ජන කියන්නේ රිලව් බල්ටි ගහනවා වගේ, හරක් උම්බෑ කියනවා වගේ, ගෙබ්බෝ බකබක ගානවා වගේ, නරි හූ කියනවා වගේ අතිශයින්ම සාමාන්‍ය දෙයක් වෙන්නත් බෑ. වර්ජනය කරනවා කියලා කීවහම මුලින් මුලින් මිනිස්සු බය වෙනවා. ඊළගට මිනිස්සුන්ට තරහා යනවා. ඊටත් පස්සේ මේක විහිළුවක් වෙනවා. අන්තිමේට මොකද්ද දන්නවද වෙන්නේ. මිනිස්සු පටන් ගන්නවා ප‍්‍රතිචාර දක්වන්න. ඒ නිසා තමයි ගම් වල කියන්නේ  ඕනම දෙයක්  ඕනවට වඩා  ඕනේම නෑ කියලා. මේ දොස්තර මහත්තුරු කරපු බැක්-ටු-බැක් ස්ට‍්‍රයික් නිසා දැන් ස්ට‍්‍රයික් කියන ආයුධය ඇවිත් තියෙන්නේ අර කළිං කියපු ජෝර්ක් ලෙවෙල් එකට. ඒ විතරක් නෙවෙයි, අනේ පුතේ ස්ට‍්‍රයික් කරන්න එපා කියලා උගන්නපු ගුරුවරු ගෝලයින්ට දණ ගහලා වදින තැනට පත් වෙලා තියෙන්නේ. ‘අනේ පුතේ බුදු වෙනවා’ කියලා නියත විවරණ දුන්නු අම්මලා තාත්තලා අහසට අත් උස්සලා දෙයියන්ට කියලා හෙණ බල්ලන තත්ත්වෙට පත්වෙලා. දේවල් වල බරපතල කම වැඩි වෙන්න වැඩි වෙන්න වගකීම වැඩි වෙනවා. වගකීම වැඩි වෙනවා කියන්නේම දෙයක් කරනකොට ගොඩක් හිතන්න උවමනායි කියන එක.

 ඕනම සටනක් දිනන්න පුළුවන් වෙන්න සද්භාවී මිනිස්සුන්ගේ ආශීර්වාදයත් එක්ක. ඒ ආශීර්වාද ලැබෙන්න නම් අපේ සටන සද්භාවී වෙන්න වෙනවා. පොදු අරමුණක් වෙනුවෙන් කාගේත් යහපත වෙනුවෙන් කරපු සටනක් කවදාවත් පරාජය වෙලා නෑ. එකට බලපාන්නේ සටනට කොච්චර හේවායෝ, පාර්ශවකාරයෝ ඉන්නවද කියන එක මත නෙවෙයි. බුදුන්වහන්සේ, යේසුස් වහන්සේ සටන් කළේ තනියම. හැබැයි දිනුවා. චිකාගෝ හේමාර්කට් එකේ කම්කරුවෝ සටන් කළේ පොකුරු පිටින්. කියුබාවේ සටන් කළේ පොකුරු පිටින්. ඒවාත් දිනුම්. ඒ හැම එකකම උඩින් වගේම යටින් තිබුණෙත් පොදු ඇගයීමට  සහ ගෞරවයට පත් වුණු අරමුණු. තනියම හෝ වේවා පොකුරු පිටින් හෝ වේවා ‘නංගි පෙන්නලා අක්කා දෙන්න’ ගිය ගොඩක් අරගල, කැරලි, විප්ලව, සටන් ඉවර වුණේ කපුවෝ කපෝති වෙලා.

අපි හැමෝටම ඉගැන්නුවේ මේ රටේ මිනිස්සු. ඒ කියන්නේ රජය. (රජය කියන්නේ යූඇන්පී, ශ‍්‍රී ලංකා, පෙරමුණු, සන්ධාන ආණ්ඩු නෙවෙයි.* ආණ්ඩුයි මිනිස්සුයි මේ මහ පොළවයි මේ හැමෝම. ඒ නිසා කන්න දීපු අත හපාකන්න කළිං වරක් දෙවරක් නෙවෙයි, සිය වාරයක් කල්පනා කරන්න  ඕනේ. පාන් රාත්තල, පරිප්පු හොද්ද, බස් ටිකට් එක, හාල් පොල් සීනි පිටි විතරක් නෙවෙයි, සංසේචනය වෙච්චි මොහොතේ ඉ`දං හත් දවසේ දානේ දීලා පෙරේත ගොට්ට පිළිකන්නෙන් තියනකල්ම අපි හෝ අපි වෙනුවෙන් කවුරුහරි බදු ගෙවනවා. අවසානේ අපේ අපේ දේවල් වෙනුවෙන් වැය වෙන්නේ ඒ සල්ලි. මේක මහා ආර්ථික විද්‍යාවක් නෙවෙයි. මහපොළවේ තියන ඇත්ත කතාව. ඔව් ඉගෙන ගන්නේ හරි වැඩ කරන්නේ හරි තමන් මහන්සි වෙලා තමයි. ඒත්, ඒ මහන්සියට ගෙවන්නේ අනෙක් අය එකතු වෙලා. ඒ නිසා වැ`දලා කියන්නේ, මහත්තයෝ. ස්ට‍්‍රයික් කරන්න එපා.
විශේෂයෙන්ම තමන්ට තියන කේවල් හයිය පෙන්නලා ඔ්න එකටයි එපා එකටයි හැම එකකටම ස්ට‍්‍රයික් කරනවා කියන්නේම නරුම වැඩක්. ඒක උගත් බුද්ධිමත් අයට ගැලපෙන්නේ නෑ. ඒවා ගැලපෙන්නේ මුග්ධයින්ට. කාර්ඞ් කුට්ටමේ තුරුම්පු ආසියා වගේ එකක්. හතේ කොළ තුනක් වැටෙන තැනකට ආසියා ගහලා බාල්දු කරගන්න එපා.

අනෙක් අතට ඔය ඒ ඒ වෙලාවට ගැම්මෙන් ස්ට‍්‍රයික් කරන, ගල් ගහන, වෙඩි තියන ගොඩක් අය පස්සේ කාලෙක ඒ වැඩ, තීන්දු, තීරණ ගැන දුක් වෙනවා. දුකටත් වඩා ලැජ්ජා වෙනවා. ඒ අයටම හිතෙනවා රට්ටුන්ගෙන් බැණුම් අහ අහා ස්ට‍්‍රයික් කළාට වඩා තව ගොඩක් දේවල් ඒ වෙලාවේ කරන්න තිබුණා කියලා. ඒක හරියට පෙරහැරේ යනකොට පෙරහැරේ ඇද නොපෙනුණාට පස්සේ කාලෙක පෙරහැරේ එළියේ ඉ`දලා පෙරහැර බලනකොට පෙරහැරේ ඇද හො`දට පේනවා වගේ එකක්. අපි හැම වෙලාවෙම වැඩ කරන්න  ඕනේ හෘදය සාක්ෂියත් එක්ක. ඔය ගැම්මට කරන ගොඩක් දේවල් ගැම්මට කළත් හෘදය සාක්ෂියත් එක්ක පෑහෙන්නේ නෑ. ඒ අරමුණට හෝ මතවාදයට එක`ග නැති නිසාම නෙවෙයි. අරමුණට මතවාදයට එක`ග වුණත් තෝරපු ක‍්‍රියාමාර්ගය එක්ක එක`ග නැති නිසා.

මේක මාරම මනස්ගාත යෝජනාවක් වගේ හිතෙන්න පුළුවන්. හැබැයි, හුරු වෙන්න එහෙම හිතන්න. ඒක පට්ට.

භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්
Bharatha Prabhashana Thennakoon  | Bharatha Prabhashana Thennakoon #lka #young

Tuesday, July 11, 2017

අපි ඕනම දෙයක්, කස්ටමයිස් කරගත්ත ජාතියක්


ඉස්සර අපි මලගෙවල් මගුල්ගෙවල් ‘අරගෙන කරපු’ මිනිස්සු. ඒ කියන්නේ, දන්න අ`දුරන කාගේ හෝ මලගෙයක් මගුලක් වුණාම රොත්තක් පිටින් එහෙට ගිහිං, අපේ වැඩක් වගේ කරට අරන් කරනවා. අන්තිමේට අවසාන වෙන්නේ ගෙදර අයිතිකාරයෝ දේවල් අපෙන් අහන තත්ත්වෙට පත්වෙලා. අන්තිමේ දී ගමේ මිනිස්සුන්ට ගමේ පාරවල් කියන්නේ අපි.

කතාව ඒක නෙවෙයි. ඒ ජාතියේ මලගෙයක් ඉවර වෙලා දවස් ගාණකට පස්සේ අපි කොළඹ එනවා. ආච්චි මැරුණු අපේ යාළුවාත් එතන හිටියා. අපි වෑන් එක මගදි නවත්තලා පොඩි බජව්වක් දාන්න පටන් ගත්තා. ඒක ටිකක් නැගලා යනකොට අපි නටන්නත් පටන් ගත්තා. අර යාළුවා පාඩුවේ ඉන්නවා. ඉතිං කට්ටිය එයාට ආරාධනා කළා, ‘වරෙං වරෙං නටමු බං’ කියලා. ඉතිං අර හාදයා ආච්චි මැරුණු දුක නිසා නටන්න සිංදු කියන්න බෑ කියනවා. මෙතන මැද්දට පැන්න තව හාදයෙක් කියනවා, ‘මචං ආච්චි මැරුණු නිසා නටන එක හරි නෑනේ. ඒත් ඉතිං උඹ සිංදුවක් කියපං. ඒක අවුලක් නෑනේ’. මේ ගැන කතා වෙනකොට යාළුවෙක් කියනවා ‘මචං අපි  ඕනම දෙයක් කස්ටමයිස් කර ගන්න පොරවල්. ඒක නිසා, අපිට අදාල නෑ, ඇත්තටම වෙන්න  ඕන දේ හරි සිස්ටම් එක පවතින්න  ඕන විදිහ මොකද්ද කියලා’.

අපි හැම වෙලාවෙම අපේ විදිහක් හදාගෙන ඒක සාමාන්‍යකරීණය කරන එකයි අපි කරන්නේ. අරක්කු බොන්නැති, ඉ`දලා හිටලා පාර්ටියකදි විතරක් බියර් එකක් බොන අමද්‍යපවාදීන්, මස් මාළු උම්බලකඩ මොකුත් කන්නැති හැබැයි කැල්සියම්  ඕන නිසා හාල්මැස්සෝ විතරක් කන එහෙම නැත්තං හොදි විතරක් කන වෙජිටේරියන්වාදීන් වගේම හතරවෙනි සිල්පදේ ඇරෙන්න අනිත් සිල්පද ඔක්කොම රකින සිල්වතුන් සියලූ දෙනා මේ, ‘දුක නිසා නටන්න බැරි ඒත් සිංදු විතරක් කියන ජාතියේ’ තමයි. පගා ගන්නෑ කියලා පොරටෝර්ක් දෙන, ඒත් සන්තෝසමකින් විතරක් සෑහෙන හැමෝමත් අයිති වෙන්නේ මේ කැටගරියට තමයි. ඒ කියන්නේ ඒවා කස්ටමයිස් කරගත්තා. දුක සැප නින්දා ප‍්‍රශංසා යස අයස ලාභ අලාභ වගේ  ඕනම එකක්.

ඒ විතරද. ලෙනිල්ලාගේ මාක්ස්ලාගේ සමාජවාදයට පවා අපි කළේ ඒකම තමයි. සමාජවාදී පොත්තට මදේට වෙන වෙන දේවල් දාලා අමුතු එකක් හදාගත්තා. තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කරලා මිහි`දු හාමුදුරුවෝ ලංකාවට ගෙනාපු බුද්ධාගමත් අපි කස්ටමයිස් කර ගත්තා. බැලූ බැල්මට මුලදි පොඩි අවුලක් වගේ පෙනුණට කාලයත් එක්ක ඒක සාමාන්‍යකරණය වුණා. දැන් මාක්ස් ලෙනින් ඇවිත් සමාජවාදය කීවත්, බුදුහුහාමුදුරුවෝ වැඩම කරලා බුදුබණ කීවත් අපි ඒවා පිළිගන්නේ නෑ. මොකද ඒ කියන ඒවා අපි කියන ඒවාත් එක්ක ගැලපෙන්නේ නෑ. දැන් අපි පිරිත් කියන්නේ, ගාථා කියන්නේ, බණ කියන්නේ විතරක් නෙවෙයි අපි ඒවා අහන්නෙත් පිළිපදින්නෙත් ඒ කස්ටමයිස් කරපු සීමාව ඇතුළේ ඉ`දලා. හරය අර්ථය ධර්මය ගුණය වෙනුවට සිවුරට පාත්තරේට රූපෙට සක්මනට වන්දනා කරන ආගමක් නිර්මාණය වෙන්නේ මේකේ ප‍්‍රතිඵලයක් හැටියට. ආදරේ වෙනුවට වත්ත වටේටම ඊරිසියා කරන, කරුණාව වෙනුවට වත්ත වටේටම කුහකකමයි පීඩනයයි මුදා හරින නමුත්, රැුවුළෙන් කොන්ඩෙන් තොප්පියෙන් පාටෙන් මායිම් ලකුණු කෙරෙන සමාජවාදයක් බිහි වුණේ ඒක නිසා. අපි ඒ සීමාවෙන් එළියට යන්නෑ. ඒ සීමාවෙන් එයා මෙහා යන අය අපිට අදාල නෑ. අපේ උසට මහතට බරට දිගට පළලට ගැළපෙන්න අපි ඒවා කස්ටමයිස් කරගෙනනේ ඉන්නේ. ලංකාවේ ජනප‍්‍රියම එලිමන්ට්ස් දෙක මේක නිසා, මේක තේරුම් ගන්න පහසුයි. ඒ විතරක් නෙවෙයි, අනෙක් හැම එකකටම කාරණේ පොදුයි.

දැන් බලන්නකෝ කැබිනට් රැුස්වීමක් ඉවර වෙලා එළියට එනකොට, ඒකේ සාකච්ඡුා කරපු දේවල් මොනවද කියලා ඇහුවම හරි මොකක් හරි දෙයක් ගැන මොකද්ද එතනදි එළඹුනු අවසාන තීරණය කියලා ඇහුවහම එක එක්කෙනා දෙන උත්තර. ඒක හරියට පහේ පංතියේ දරුවෙක් ගහක් කතා කරයි කියලා රචනාවක් ලියනවා වගේනේ. එක එක්කෙනා කියන්නේ ඒ ඒ අය කස්ටමයිස් කරගත්ත දේවල්. ලංකාවේ එක දේශපාලන පක්ෂෙක අනුගාමිකයින් පිරිසකට ඇරෙන්න අනෙක් කිසිම පක්ෂෙකට, තමන්ගේ දේශපාලන පක්ෂේ පොලිටිකල් ලයින් එක ගැනවත් පක්ෂේ ආර්ථික වැඩසටහන් ගැනවත් කෙළින් උත්තරයක් දෙන්න බෑ. කියන්නේ තම තමන් කස්ටමයිස් කරගත්ත තමන් හිතාගෙන ඉන්න, හිතන හෝ එහෙන් මෙහෙන් ඇහි`දගත්ත ඒවා. දැන් බලන්නකෝ, එකම පොතක් එකම ලියමනක් එකම වාක්‍යයක් හෝ එකම වචනයක් පවා එක එක්කෙනා තේරුම් ගන්නේ තම තම නැණ පමණ. එක්කෝ තමන්ගේ වාසියේ සීමාවේ උපරිමයට යටත්ව.

මේ දේවල් කස්ටමයිස් කරලා අවබෝධ කරගන්න එක හරි කස්ටමයිස් කරපු එක ධාරණය කරගන්න එකත් වෙනම කතාවක්. හැබැයි, තමන්ගේ වර්ෂන් එක පොදු එක කරන්න යන එක තමයි ගොඩක්  අවුල් වලට මුල. ඒක අනිත් අයට පිළිගන්නවන තත්ත්වයට පත් කරවන්න උත්සාහ කරන එක. මේක සිද්ධ වෙන්නේ ඉස්කෝලේ ගියේ නැති, අකුරු දන්නැති, දැනුමක් තේරුමක් නැති අය අතින් නෙවෙයි. මේ තක්කඩි කස්ටමයිස් කිරීම වැඩියෙන්ම කරන්නේ දැන උගත් බුද්ධිමත් උදවිය තමයි. බොහෝ අය. ඒ අයට මේ වෙනුවෙන්  ඕන තරම් කුටුම්භ සහ ගෝලීය උදාහරණත් හොයාගන්න තියනවා. තමන්ගේ කතාව තවදුරටත් තහවුරු කරන්න ඒ ඒ උදාහරණත් සහාය කරගන්නවා.

මේකෙන් වෙන්න පුළුවන් ලොකුම හානිය තමයි නිවැරදි දේ වෙනුවට නිවැරදි නොවන දේ සමාජගත වීම. ඒ නිශ්චිත කාරණාවක් සම්බන්ධයෙන් සමාජගත වෙන්නේ මොන මතවාදයද මොන අදහසද කියන එක තීරණය වෙන්නේ බොහෝ විට අදාල මතය දරණ කෙනාගේ බලය සමග. මේ බලය කියන එක දේශපාලන බලය, වෙනත් විෂයක් තුළින් ලබා ගෙන ඇති දැනුම පිළිබද බලය, ආර්ථික බලය, සමාජ බලය වගේ හැම පැත්තකින්ම. මේ බලය නිසා, තමන් කියන දේට ඉහළ මිලක් තියනවා කියලා දැනගත්තහම නිරායාසයෙන්ම පෙළඹෙනවා දේවල් කියන්න. දොස්තරලාගෙන් නීතිය ගැන ඇහුවම එයාට තේරෙන විදිහට එයා නීතිය ගැන කියනවා. හෙදියකගෙන් ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා විද්‍යාව ගැන ඇහුවම එයාට තේරෙන විදිහට කස්ටමයිස් උත්රයක් එයා දෙනවා. ඇමති කෙනෙකුගෙන් බුදු බණ ගැන ඇහුවාම එයාට තේරෙන හැටියට එයා බණ කියනවා. හාමුදුරුවන්ගෙන් හරි පියනමකගෙන් හරි රොකට් සයන්ස් ගැන ඇහුවම උන්නාන්සේලා මොනවා හරි තේරෙන ආකාරයට කියනවා. මේ විදිහට තමන් නොදන්න තමන්ගේ සීමාවෙන් එපිට තියන තමන්ට අදාල නැති විෂයන් ගැන විතරක් නෙවෙයි, කළින් කීවා වගේ තමන්ගේ දේවල් තමන්ට අදාල දේවල් ගැන පවා කියන්නේ කරන්නේ කස්ටමයිස් කරගත්ත දෙයක්. ඉතිං සමාජය සම්පූර්ණයෙන්ම ව්‍යාකූල වෙලා අවසානෙදි මඤ්ඤං වෙනවා.

භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Tuesday, July 4, 2017

ජෝතිට :: හරියට ගෙව්වා නම් දැන් කෝටිපතියෙක්

මම ඉපදෙනකොටත් ජෝති පරළොව ගිහිං හිටපු නිසා මම ජෝතිව දැකලා නෑ. ජෝති ගැන මට තියන අතීතතම මතකය වෙන්නේ, අපේ අප්පච්චී පිස්සු හැදිලා වගේ ජෝතිගේ සිංදු වලට ප‍්‍රිය කිරීම සහ බොහෝ විට ඒවා ඇසීමටත් මිමිණීමටත් පුරුදුව සිටීමයි. වෙලාවකට මේ ජෝති රසිකත්වය මට පෙණුනේ විකාරයක් වගේ. කොල්ලෝ කාලේ සත විසිපහ පනහ මිට මොළවාගෙන ජෝති ආපු සංගීත සංදර්ශන බලන්න හැතැක්ම ගණන් පයින් ගාටපු හැටි, එකම චිත‍්‍රපටිය දෙතුන් පාර බලලා බැනර් එකටත් විසිල් ගහපු හැටි ගැන මම අහලා තියනවා.

ඊට ගොඩක් කාලෙකට පස්සේ කොළඹ ඇවිත් මම රේඩියෝකාරයෙක් වුණා. ඇත්තටම ජෝති කියන්නේ කවුද කියන එක හරියටම ස්වයංභූ ඥානයෙන් අවබෝධ කර ගත්තේ ඒ අවදියේදී. කොටින්ම කෙටියෙන්ම කීවොත්, ජෝතිගේ සිංදුවක් දාලා වැඩසටහනක් පටන් ගන්නවා කියන්නේ සෙත් කවියක් කීවා වගෙයි. සිංදු ඉල්ලන වැඩසටහනකට පැයකට ඇමතුම් කීයක් ආවත්, තරගයක් නැතිවම වැඩිම ඉල්ලූමක් තියන තනි ගායකයා වෙන්නේ ජෝති. මගුලට, අවමගුලට, දානෙට, පිංකමට, කොටහළුවට, බජව්වට, දුකට, සතුටට වගේම අවුරුද්දට, පෝයට, නත්තලට වගේ හැම තප්පරේකදිම කියන්න පුළුවන් සිංදු තියන තනි ගායකයා ජෝති.

මීට තිස් අවුරුද්දකට කළිං ජෝති මිය යන්නේ දහස් ගණනක් ගීත ගැයූ මිලියන ගණනක් වින්දනය කළ මිනිසෙකු හැටියට. නමුත්, එච්. ආර්. ජෝතිපාල නැමැත්තා මිය යන මොහොත වෙනකොටත් තමාගේ වටිනාකම නිසි පරිදි හ`දුනාගෙන සිටි මිනිසෙක් ද කියන එක ප‍්‍රශ්නයක්.  ජෝතිගේ වෙළ`දපොල වටිනාකම ජෝති ජීවත්වන විට තබා මිය යාමෙන් වසර තිහකට පසුවත් ගණනය කොට තේරුම් ගැනීමට බැරි තැනක තිබීම ඒකට එක හේතුවක්. ජෝතිගේ වටිනාකම ජොති පමණක් නොව රටේ කලා බලධාරීන් හෝ දැන සිටියේ නෑ. ජොතිගේ ආදාහනය දා බෙරැුල්ලට පිරුණු මහ සෙන`ග අද වෙනකොටත් ඓතිහාසික වාර්තාවක්. මහා දැවැන්ත ප‍්‍රබුද්ධ සම්මත කලාකරුවෝ වෙනුවෙන් තෙත් නොවුණු දෙනෙත් හදවත් පවා ජෝති වෙනුවෙන් ක`දුළින් තෙත් වුණු බව ඉතිහාසය කියනවා. මොහොමඞ් රාෆි ජෝති පිළිබ`ද කියන්නේ, ‘ජෝතිට ලංකාව පොඩි වැඩියි. ඉපදෙන්න තිබ්බෙ ඉන්දියාවේ’ කියලා. ඇත්ත. ජෝති ඉන්දියාවේ ඉපදුණේ නම් ජීවත් වන කාලයේදීම ජෝතිට සිය සමාජ වටිනාකම දැක බලා ගැනීමට අවස්ථාවක් උදා වීමට තිබුණා.

ආරම්භක ප‍්‍රාග්ධනයක් ඇත්තේම නැති තරම් කෙනෙක් වුණු ජෝති ගායන ලොවට පා තබන්නේ අත්වැඩ දෙන්න. පස්සේ එකඑක්කෙනා වෙනුවෙන් කඬේ යනවා. බත් අදිනවා. ඒ ජෝතිගේ ආරම්භය. නමුත් අවසාන වන විට ජෝති කඬේ යැවූ සියලූ දෙනාම පාහේ ජෝති වෙනුවෙන් බත් ඇදීමටත් කඬේ යාමටත් සූදානම් වන තත්ත්වයකට පත් වුණා. නමුත්, ජෝති රාජ්‍ය සම්මාන ගරු නම්බු නාම පදවි තානාන්තර නොලද්දේ වේ. ඒත්, ජෝති හුදී ජනයාගේ නොමද සම්භාවනාවට හා ආදරයට ලක් විය. හැම ගම්උදා වේදිකාවකම තිබුණු තරගය වුණේ වැඩියෙන් ඔල්වරසන් දෙන්නේ පේ‍්‍රමදාසටද ජෝතිපාලටද කියන එක. මම හිතන්නේ, ඒ ප‍්‍රශ්නෙට උත්තරේ ‘ජෝතිපාලට’ කියන එක. ජෝති වෙනුවෙන් සම්මානයක් දෙන්න සංස්කෘතික ආණ්ඩුවල කවුරුත් කැමති නැති වුණාට, ජෝතිත් එක්ක බුදිගන්න වුණත් කැමති ගෑණු මිනිස්සු එක දිගට පෝළිමක් ගැහුවොත් ඒ පෝළිම සලාක පෝළිමකටත් වඩා ගොඩක් දිග වෙන්න තිබුණා. මිනිස්සු ඒ තරම්ම ජෝතිට ආදරෙයි.

ජෝතිට අවුරුදු විසි තුනක් වෙද්දී හතළිස් හතර හැවිරිදි එඞී ජයමාන්න වෙනුවෙන් දෛවයෝගයේදී හ`ඩ දෙනවා. පදයක් තාලයට ‘තලා ගැනීම’ ඉක්මවා ගිය කාර්යභාරයක් පසුබිම් ගායකයකු සතු විය යුතුයි. ඒ ලක්ෂණ මොනවාදැයි ජෝති දැන සිටියේ සාංසාරික ඥානයකින් කියලායි බොහෝ දෙනාගේ විශ්වාසය. යුගය, වයස, සංවේදීතාව, අවදිය, ජවනිකාව සහ තවත් බොහෝ දේ අනුව අවස්ථානෝචිත හැසිරවීමට ජෝති දක්ෂයෙක් වුණා. එඞී ජයමාන්න වෙනුවෙන් ගයන විධිය සහ ජෝ අබේවික‍්‍රම වෙනුවෙන් ගයන විධිය මුළුමනින්ම වෙනස් බව ජෝති හ`දුනාගෙන සිටියා. ඒ වගේම ගාමිණී ෆොන්සේකාටයි විජය කුමාරතුංගටයි ගයන්න වුවමනා විදිහ ගැනත් ජෝතිට අදහසක් තිබ්බා. තිරය පිටුපස සිටි ජෝති විකටයාට ගයන විට විකටයෙක් වූවා සේම වීරයාට ගයන විට වීරයෙක්ද වුණා. නළුවෝ ගහගත්තෙත් නළුවෝ වැලපුණෙත් ජෝතිගේ සිංදුවලට.

ජෝති ගැන කියනකොට යටට නොහෑරුවත් උඩින් පල්ලෙන් හරි අතගාන්න  ඕන තව කාරණා කීපයක් තියනවා. ඒ තමයි, ජෝති කියන්නේ වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම නළුවෙක්. ආරෝහ පරිණාහ දේහයකින් යුතු ආකර්ෂණීය ජෝති සිනමා තිරය වගේම ප‍්‍රසංග වේදිකාව ‘පිරෙව්වා’. කේමදාස මාස්ටර්ට අනුව, ‘ජෝතිපාල තරම් වෙන කිසිම කෙනෙකුට ඉයර් එකට සිං කරන්න බැහැ’. ජෝතිට භාෂා තුනම හො`දට කතා කරන්න පුළුවන්. ඒ නිසාම, ජෝතිට පුළුවන් වුණා ජාති අගම් භාෂා බේද ඉක්මවා හැගීම් දැනීම් ආශාවන් තේරුම් ගන්න. ජෝති සර්වකාලීන හිට් එකක් වෙන්න බලපාපු තවත් කාරණයක් තියනවා. ඒ තමයි, චේ ගෙවාරා, විජය, ලින්කන්, බොබ් මාලේ වගේම ජෝති මිය යන්නේ ජනප‍්‍රියත්වයේ උච්චතම තැන ඉන්නකොට. ඒ නිසාම, ජෝති ගැන අපට තියන අවසන් මතකයේ පවා ඉන්නේ ජවසම්පන්න තරුණ ගැම්මෙන් වේදිකාව අමන්දානන්දයට පත් කරන ජෝති. ජෝතිගේ පෞරුෂය අදටත් වියපත් නොවෙන්න මේ කාරණාව බලපෑවා.

දැන් ගායකයෙක් සිංදුවක් කරලා ඒක හිට් කරගන්න රේඩියෝ ටීවී චැනල් ගාණේ සල්ලි කුට්ටි බෙද බෙදා යන්න  ඕනේ. එහෙම නැත්තං අඩුම තරමේ ඩියුටි ෆ‍්‍රී මල්ලක් දාපු බෝතලයක්වත් අරගෙන යන්න  ඕනේ. හරියට පෙරේතයින්ට දොළපදේණි දෙනවා වගේ. එහෙම නැත්තං යූටියුබ්, ෆෙස්බුක් වගේ ඒවාගේ දාලා ඩොලර් දදා ප‍්‍රමෝර්ට් කරන්න  ඕනේ. ඒක එහෙම වෙන්න බලපාපු හේතු ගොඩක් ඇති. ඒත්, ශ‍්‍රාවකයින්ට වඩා ගායකයෝ වැඩි වුණාම ඔහොම වෙනවා. පේ‍්‍රක්ෂකයොන්ට වඩා නළුවෝ වැඩි වුණාමත් එහෙමයි. අනිත් අතට, තාක්ෂණයයි විද්‍යාවයි කියන දෙක ආශ්වාසය ප‍්‍රාශ්වාසය වගේ සංගීතයට හවුල් කරගත්ත එකේ විපාකයක් හැටියට ගායකයෝ සහ රසිකයෝ අතර පරතරයක් හැදුණා.  ඕනම දෙයක්, යථාර්ථයෙන් දුරස් වෙන්න වෙන්න සාමාන්‍ය සමාජයෙන් දුරස් වෙනවා. නැචුරල් ජෝතිලා එක්ක අලූත් පරපුරේ මාර පොරවල් වුණු ආර්ටිෆිෂල් කට්ටියට හැප්පෙන්න බැරි මේ නිසායි. ඒ බොහෝ අය, සිංදුවක් රෙකෝර්ඞ් කරලා ඉවර කළාට පස්සේ බජව්වකදි රසිකයෙකුට තියා ප‍්‍රසංගයකදි අදාළ ගායකයාටවත් ඒක කියා ගන්න බෑ.

ලංකාවේ බිහිවුණු සුපිරිතරු බොහෝමයක් ජාමේ බේරාගන්න පාවිච්චි කළේ ජෝති. රණසිංහ පේ‍්‍රමදාසගේ වගේම පේ‍්‍රමදාසට එරෙහිව කැරළි ගහපු ටිල්වින් සිල්වාගේත් ප‍්‍රියතම ගායකයා වුණේ ජෝති. අද වන විට විකාශන සිදු කරන සකළවිධ එෆ්.එම්. නාලිකා අඩුම තරමේ දවසකට ජෝතිගේ ගීත විස්සක් වත් ප‍්‍රචාරය කරන බව සත්‍යයක්. සමහර නාලිකා වැටුණු ‘රේටින්’ හදාගන්න ගහගන්න මුක්කුවලින් එකක් තමයි ජෝතිගේ සිංදු ගණන වැඩි කරන එක.

ටීවී රේඩියෝ ටික ජෝති වෙනුවෙන් කර්තෘභාගය ගෙව්වා නම් අද වෙනකොට ජෝති කියන්නේ කෝටිපති ලයිස්තුවේ ඉස්සරහා ඉන්න කෙනෙක්.

Bharatha Prabhashana Thennakoon