Tuesday, October 17, 2017

කණට ගැහුවට, වෙඩි තිබ්බේ නෑනේ..


‘උද්ඝෝෂණ කිරීම සහ පෙළපාලි යාම විපක්ෂ ගතියයි. වන අතර ඒවාට පහර දීම සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම ආණ්ඩු ගතියයි’. විශ්වයේ අවසානය කවදාද, ඒ තාක් කාලයක් මුළු මහත් විශ්වය පුරා ම මේ ධර්මතාවය නොනැසී පවතිනවා.
ඬේවිඞ්ලාගේ ආණ්ඩු ඇති දා දාවිද්ලා උද්ඝෝෂණය කරනවා. ඬේවිඞ්ලා දාවිද්ලාට කදුළු ගෑස් ගහනවා.. බැටන් එකෙන් ගහනවා. එළව එළවා තඩිබානවා. අල්ලාගෙන ඇවිත් එල්ලලා ගහනවා. බැරිම තැන ප‍‍්‍රජාතාන්ත‍‍්‍රවාදය දෝර ගලන තත්ත්වයක් ආවොත්, එක උද්ඝෝෂකයෙක් වෙනුවෙන් ඩොලර් දහයක් දොළහක් වියදම් කරන්න වුණත් ඬේවිඞ්ලා පසුබට වෙන්නේ නෑ. දාවිද්ලාගේ කියුම් කෙරුම්වල ප‍‍්‍රතිඵලයක් හැටියට ඬේවිඞ්ලාගෙන් ආණ්ඩු බලය ගිලිගිලා දාවිද්ලාගේ අතට එනවා. ඉනික්බිති, දාවිද්ලාට එරෙහිව ඬේවිඞ්ලා අරකම පටන් ගන්නවා. මෙච්චර කාලයක් කතා කියපු, අ`ඩපු දොඩපු, ජාත්‍යන්තරයට පෙත්සම් ගහපු දාවිද්ලා, ඬේවිඞ්ලාගේ ඔළු කුඩුවෙන්නට, කො`දු කැඩෙන්නට, දණිස් පොල්කටු හමයන්නට සලකනවා. ඬේවිඞ්ලා වගේම දාවිද්ලාත් ඒකට කියන්නේ, නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීම කියලා. අනෙකා කරනකොට අන්ත පාපකාරී, අසීලාචාර, නිර්ලජ්ජිත වුණු මේ හැසිරීම තමන් කරනකොට පට්ට සාදාරණයි. තාර්කිකයි. ශිලාචාරයි. (නිකමට වගේ මේ නම් දෙක ඉංග‍්‍රීසියෙන් ලියලා බලන්නකෝ. එතකොට තේරෙනවා මේ දෙගොල්ලෝ කොපමණ වෙනස්ද කියලා.)
විටෙක ඬේවිඞ්ලා ද විටෙක දාවිද්ලා ද කරන්නේ මේ නාටකයේ දෙපැත්ත මාරුවෙන් මාරුවට ර`ගපාන එකයි. ඒ නාටකේ සදාකාලික සෙසු චරිත තමයි අපි. ඒ කියන්නේ ඔයාලා අපි. අපිත් මේ නාටක වල එක එක සීන් වල ඉන්නවා. එයාලා අපිට ටොපික්ස් දෙනවා. එයාලා අපිට පැත්ත දෙනවා. එයාලා අපිට ෆෝම් කරනවා. අපිට ආදරේ නිසාලූ. ඒත් අන්තිමේට එයාලා ගිහිං ඒවාට අත උස්සනවා. ඒත් අපිට ආදරේ නිසා. මේ තත්ත්වය සර්වගෝලීය වුණත්, කලාපීය වශයෙන් ඒකේ සාන්ද්‍රණය අඩු වැඩි වෙනවා. දැන් ඔය ලංකාව තරම් දියුණු නැති, තුන්තිස් පැයම ජනතාව ගැන හිතහිතා ඉන්න දේශපාලන නායකයෝ නැති රටවල් වල මේ වගේ තත්ත්වයන් ටිකක් වෙනස්. (ඒ රටවල් වල තියෙන්නේ පියවුරු පිළිකා වලකමු, කෑමට පෙර අත සෝදමු, නින්දට පෙර දත් මදිමු වගේ සිගිති ටොපික්ක් මූලික කරගත්ත පෙළපාලි. අපිට වගේ ‘අපි විතරක් ඉගෙන ගත්තාම මදිද’, ‘පොල් වතුවල ගොටුකොළ වැවීම නවතනු’ වගේ සීරියස් ටොපික්ස් එයාලට නෑ. ඒක වෙනම කතාවක්.)
දැන් අපිට මතකයි ඒ දවස් වල., ඔව් ඒ දවස් වල විපක්ෂේ හිටපු අය සුමානෙකට හමාරකට සැරයක් මොකක් හරි එකක් කළානේ. පාරට බැහැලා වාහන වල හෝන් ගැහුවා. තව දවසක් ලයිට් ගැහුවා. ඊට පස්සේ හතරමං හන්දිවල පොල් ගැහුවා. පාර මැද්දේ මිරිස් ඇඹරුවා. කොළඹ වහලා පෙළපාලි ගියා. නිරීක්ෂණ චාරිකා ගියා. සාමකාමී සත්‍යග‍‍්‍රහ කළා. මාරාන්තික උපවාස කළා. උද්ඝෝෂණ, පෙළපාලි, පිකටින්, වර්ජන ආදියට වගේම මේ හැම එකකටම ඒ කාලේ හිටපු ආණ්ඩුව බකට් එක දැම්මා. එක්කෝ ගැහුවා. නැත්තං ඒ උද්ඝෝෂකයින්ට වෙඩි වැදුණා (තිබ්බා නෙවෙයි වැදුණා හරිද)., නැත්තං උසාවි නියෝග., බ්ලාබ්ලාබ්ලා කෝටියක් කේස්. ඒ හැම වෙලාවකම වෙයිස් කට් දුන්නු අය කියපු දෙයක් තමයි ‘අපි ආවම මෙහෙම නෑ’. ‘මේකද ඩෝ ප‍‍්‍රජාතාන්ත‍‍්‍රවාදය’, ‘අපි කියනවා බැන්කිමූන්ට’ ආදී වශයෙන්. ඒ හැම වෙලාවකම ඒ ආණ්ඩුව කීවේ, මහජන සාමය කඩලා කුමන්ත‍‍්‍රණය කරලා කඩාකප්පල් කරලා දසරාජ ධර්මයට බාධා කරන නිසා අවම බලය පාවිච්චි කරනවා කියලා. ඊට පස්සේ අර විපක්ෂේ හිටපු කට්ටිය ආණ්ඩුව ගත්තා. සේම් සිනාරියෝ. මාරු වුණේ වොයිස්කට් දෙන කට්ටිය විතරයි. (සමහරවිට ඒත් නෑ.)
හෙට වුණත් බලය ගන්න පුළුවන් අය වගේම ආලෝක වර්ෂ මිලියන සීයකින්වත් බලය ගන්න බැරි කවුරු වුණත් කියන්නේ, ‘නෑ නෑ නෑ අපිනම් ඔහොම නෑ. අපි පට්ට ප‍‍්‍රජාතාන්ත‍‍්‍රවාදීයි’ කියලා තමයි. හැබැයි ඔය කවුරුත්, ආලෝක වර්ෂ ටි‍‍්‍රලියනයකින් හරි බලය ගත්තොත් එදාට අපිට බලාගන්න පුළුවන්. අදට වඩා සැර ඉරක් මිසක., එදාට පායන්නේ මුදු සුමුදු ඉරක් නොවන බව දැනේවි. එයාලා හැසිරෙන්නේත් ඬේවිඞ්ලාට හා දාවිද්ලාට සර්වසම හැසිරීමක මිස වෙනත් ආකාරයකට නොවන බව අපිට වැටහෙයි. ඒක, අපේ වගේ රටවල් වල බලය පිළිබ`ද අනන්‍යතාවක්.
අපි හැම තත්පරේකම ජීවත් වෙන්නේ ආගමත් එක්ක. ඒ වුණාට මදේ පුස්. දේශපාලනේත් එහෙම.යි හැම තැනම දේශපාලනය. දේශපාලනඥයෝ. පක්ෂ. ලාංඡුන. ප‍‍්‍රතිපත්ති. කොඩි. බැනර්. කටවුට්. හැබැයි නොකරනම දේ තමයි ‘දේශපාලනය’. බලය දීලා යැව්වාට ඒ වැඬේ කරන්න හයියක් නෑ. තනියෙන් කරන්න බෑ. කරොත් වැඩක් නානවා. ඒ නිසාම, ජනතාවට සිද්ධ වෙනවා හැම මේ හැම එකටම මැදිහත් වෙන්න. (එහෙම තමයි පේන්නේ). ඒත් ඇත්තටම වෙන්නේ, තමන්ගේ වැඩ ටික කරගන්න දේශපාලනඥයෝ විසින් ජනතාව පාවිච්චි කරනවා. කඬේ යවනවා. ඒත්, අන්තිමේට සිද්ධ වෙන්නේ ඒක නෙවෙයි. අපේ වැඩ ටික කරවාගන්න අපි විසින් පත්කරලා යවපු කට්ටිය., එයාලගේ වැඩ කරගන්න අපිව පාවිච්චි කරනවා. මාංචු දාලා ඉහළට අත් උස්සලා පත්තරේ ෆොටෝ එකකටත් පෙනී ඉ`දලා රිමාන්ඞ් වෙන අය., නහයෙන් හුළං යනවා, කටෙන් සද්දේ එනවා, නින්ද ගිහාම ඇස් පියවෙනවා වගේ දරුණු හේතු දාලා හැරෙන තැපෑලෙන් ඉස්පිරිතාලේ. රැුස් බැස්සාම ආයේ ගෙදර. එතකොට පස්සෙන් ගිය හුදී ජනයා. ඔව්. පොලිස් පොතේ නම ලියලා. හදිස්සියකට පොලිස් සහතිකයක් ගන්න බෑ. ගුටි කාලා, වෙඩි කාලා ජීවිතේ තියනකල් වි`දවනවා. එහෙම නැත්තං කෙටි කාලීනව වීරයෙක් වෙලා මිහිදන් වෙලා. අම්මා තාත්තා ක`දුළු බොනවා. ගෑණු කණවැන්දුම් වෙලා. ළමයි අසරණ වෙලා. ඒත්, වාසනාව තියන පින්වතුන් ඒ මිනිය විකුණාගෙන ගොඩ යනවා.
මං අහගෙන ගිය සුමානේ ඇමතිකෙනෙක් කියනවා, ‘අපි ගැහුවට වෙඩි තිබ්බේ නෑනේ’ කියලා. මුළින්ම මට හිතුනේ පැරඩියක් කියලා. එයා ඒක නිතර නිතර කියනකොට තමයි තේරුනේ ඒ එයාගේ සීරියස් අදහසමයි කියලා. මට තාම හරියටම හිතාගන්න අමාරුයි අ`ඩනවද හිනාවෙනවද කියලා. මුළු ලෝකෙම ඇබොලිෂ් වුණත්, අපේ වගේ රටවල තියන මේ සිස්සටම් එක ඇබොලිෂ් වෙන්නේ නෑ. ඒක තමයි ඇත්ත.
ඒත් කමක් නෑ. අපි ට‍්‍රයි කරමු.

Tuesday, October 10, 2017

“සාරිය ද බුර්කාවකි..”

ගැහැණියක් කොටට ඇන්දොත් ඒක අපිට ටොපික් එකක්. කවුරු හරි වහලා ඇන්දොත්. ඔව්, ඒකත් අපිට ටොපික් එකක්. කවුරු හරි ඇදුම් නැතුව හිටියොත්, අර තරම්ම නැතත් අපිට ඒකත් ටොපික් එකක්. හැබැයි, අනෙකා ගැන වද වෙන තරමට අපි, අපි ගැන වද වෙනවද.
දැන් ඒක පැත්තකින් තියන්න.
ඔබ දන්නවා. ලංකාවේ රාජ්‍ය (සහ ඇතැම් පුද්ගලික) අංශයේ වැඩ කරන වැඩි හරියක් ගැහැණු උදවියට සාරිය (හෝ ඔසරිය) තමයි අනිවාර්ය ඇ`දුම. ඒවා නීති. එහෙම නැත්තං විධානයන් හෝ නියමයන්. සමහරුන්ට අනුව, සාරියක් කියන්නේ ඇ`ගලාගන්න සැලකිය යුතු වෙලාවක් ගතවෙන ඇ`දුමක්. ඒ වගේම, පොඞ්ඩ ඇත්තං බඩ පේන, පිට පේන, දෙතන පෙණෙන ඇ`දුමක්. ඉතිං මේවා වහගන්න නම් කාන්තාවන්ට සිද්ධ වෙනවා ලොකු හැට්ට අදින්න. ඒවා හිරයි. වෙන ඇ`දුමක් ඇන්දහම ඇගට දැනෙන සැනසිල්ල, පහසුව, වෙන්ටිලේෂන් සිස්ටම් එක සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අවුල් කරන ඇ`දුමක්. බොහෝ කාන්තාවන් ඒ ඇ`දුම අදින්නේ අකමැත්තෙන්.
ඒත් සමහර අයගේ අදහස ඊට වඩා වෙනස්. ඒ කියන්නේ සරිය හෝ ඔසරිය කියන්නේ දෙවියන් විසින් ඇගලූ සළුවක් තරම් සැහැල්ලූයි වගේ එකක්. ඒ කැමැත්ත අකමැත්ත කොච්චරද කියලා තම තමන්ගේ ගෙවල් ඇතුලේ හෘදය සාක්ෂිමය සමීක්ෂණයක් කරන්න පුළුවන්.
දැන් කොහොමහරි මේකෙදි එනවනේ සමහරු කැමතියි සමහරු අකමැතියි කියලා උත්තරයක්. කැමති අය පැත්තකින් තියන්න. එතකොට අකමැති අය. ඔව්. ඒ කියන්නේ ඒ අය තමන්ගේ මුළු දවසක්ම ඇ`දගෙන ඉන්නේ තමන් අකමැති ඇ`දුමක්. රාජකාරීමය වශයෙන් පටවපු ඇ`දුමක්. මේකත් එක්කම එකට බැදෙන කාරණයක් තමයි රැුකියාවේ පහසුව. ඒ කියන්නේ තෘප්තිය තීරණය වෙන කාරණයක්. ඵලදායීතාව කියන්නේ තෘප්තියත් එක්කම බැ`දිච්ච කාරණයක්. ඵලදායීතාව කියන්නේ ජාතියේ ඉදිරි ගමනේ සීඝ‍‍්‍රතාව තීරණය කරන්න සාධකයක්. ආයේ මුලට ආවොත්, පිරිසක් අකමැති ඇ`දුමක් බලෙන් අන්දලා වෙන මොකද්ද ‘අමුතු එකක්’ හදාගන්න ගිහිං අවසානයේ දී ඵලදායීතාව පිළිබද අවුලක් හදාගෙන. ඒක කොයිතරම් දුරට රටට සාධාරණද.
ඒක පැත්තකින් තියලා දැන් අපි බුර්කාව පැත්තට හැරෙමුකෝ. බුර්කාව සම්බන්ධයෙනුත් ඔය වගේම සමීක්ෂණයක් කළොත් එන්නේ ඔය වගේ බෙදුණු උත්තරයක්. ඒකෙදිත් සමහරු කැමතියි සමහරු අකමැතියි. දැන් මේ දෙක එකට කියවන්න. එතකොට, සාරිය කියන්නෙත් එක්තරා විදිහක බුර්කාවක් කියලා තේරෙයි. ඒ වගේම බුර්කාව කියන්නේත් එක්තරා විදිහක සාරියක් කියලා තේරෙයි. තමන්ට කැමති ස්ථානයට සුදුසු ඇ`දුමක් අදින්න තියන අයිතිය මානව නිදහස පිළිබ`ද කතාවක්. ඒක හරියට තමන් කැමති කෑමක් කන්න, තමන් කැමති තැනක යන්න එන්න, තමන් කැමති කෙනෙක් එක්ක විවාහ වෙන්න තියන අයිතිය වගේම එකක්. (ඒකේ සීමාවන් තේරුම් ගැනීමත් වඩා වැදගත්.* රස්සාවට යන්න ‘සාරිය විතරක් ඇ`දපං’ කියන එක හරියට, උඹ විවාහ විය යුත්තේ අහවල් පිරිමි සමග පමණයි කියනවා වගේ එකක්. නිශ්චිත ජාතියකට දාව ඉපදුණු නිසා නිශ්චිත ‘වස්ත‍‍්‍ර විනයකට’ යටත් වීමත් ඛේදවාචකයක්. මේ නිදහස, අයිතිය සීමා කිරිම බුර්කාවෙන් කළත් සාරියෙන් කළත් ජාතියෙන්, ආගමෙන්, කුලයෙන් කළත් ඒක දියුණු සමාජයකට ගැලපෙන්නේ නෑ. බුර්කාවාදය, සාරිවාදය කියන්නෙත් ජාතිවාදය කුලවාදය ආගම්වාදය වගේම අන්තාවදයක්.
මේ කාන්තාවන්ට රිය පැදවීම තහනම් කිරීමේ නියෝගය වගේම සාරිවාදී බුර්කාවාදී නීති ඔක්කෝම වගේ හදන්නේ පිරිමි. සහ මේවා වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නේ වැඩිහරියක් පිරිමි. සාරිය ගැන කතා කරන හැම අවස්ථාවකදීම පවා වැඩියෙන් කතා කරන්නේ ගැහැණු නෙවෙයි. සාරිවාදයට, බුර්කාවාදයට පක්ෂව අදහස් දක්වන බොහෝ දෙනෙක්ගේ ස්ථාවරය තමයි සාරිය (සහ බුර්කාව* කියන්නේ ආරක්ෂාව, ගෞරවය, පිළිගැනීම සහ වැදගත්කම පිළිබද සාධකයක් කියලා. ඒ කියන්නේ සාරියක් (බුර්කාවක්* ඇස් දෙකටවත් දැකලා ලෝකේ අනෙක් රටවල්වල කාන්තාවන්ගේ ආරක්ෂාව, ගෞරවය, පිළිගැනීම සහ වැදගත්කම අංශුමාත‍‍්‍රයක්වත් නැද්ද. ඔවුන් පට්ට අනාරක්ෂිතයිද. ඔවුන් හරිම නොවැදගත්ද. සෑහෙන්න අපිළිවෙලයිද. එහෙම අහනකොට කියන්නේ එනවා අපේ රටේ හැටි කියලා. ඒ කියන්නේ අපේ රට ඒ තරම්ම මුග්ධද. නොදියුණුද. සාරියක් ඇන්දේ නැත්තං ආරක්ෂාවක්, ගෞරවයක්, වැදගත්කමක්, පිළිගැනීමක් දෙන්නේ නැති චාටර් ජාතියක්ද. (එහෙමනම් ඒක වෙනම ලෙහාගන්න උවමනා සමාජ විද්‍යාත්මක ප‍්‍රශ්නයක්. නේද?)
ඒ විතරක් නෙවෙයි. අපි කරන ලස්සනම වැඬේ තමයි අපි අපේ ගෑණුන්ට බලහත්කාරෙන් සාරි අන්දලා ඒක සාධාරණීකරණය කරන්න එකකට එකක් පෑහෙන්නැති ලොජික් දාන අතරවාරයේ (අ`දින්නේ කැමැත්තෙන්ද අකමැත්තෙන්ද කියලාවත් හරියට දන්නේ නැතුව) ‘බුර්කාව ගලවලා විසි කරලා කාන්තා නිදහස තහවුරු කරන්න’ කියලා සටන්පාඨ ලියන එක. ඇත්තටම අපි කළ යුතු වෙන්නේ, අරාබියේ ගැහැණුන්ගේ බුර්කාව ගැලවීම වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට වඩා ‘සාරියක් ඇන්ෙ`ද් නැත්තං ඇතුලූ වීම තහනම්’ කියලා ගේට්ටුවේ ගහලා තියන බෝර්ඞ් එක ගලවා ගැනීම වෙනුවෙන් කියන එකයි මගේ අදහස. ‘නීරස ඇදුම් ඇදගෙන වි`දවන්න තරම් ජීවිතේ දීර්ඝ නෑ’ කියලා ඉංග‍‍්‍රීසි ව්‍යවහාරයක් තියනවා. හැබැයි, මේ කෙටි ජීවිතේ පුරාම බොහෝ දෙනා ඉන්නේ මේකට ප‍‍්‍රතිවරුද්ධ භාවිතාවක. අකමැත්තෙන් වුවත් අකමැත්තට කැමති වුණු බොහෝ අයගේ අදහස තමයි මාර්ක්ස් ජැකොබ්ස් කියනවා වගේ ‘ඇ`දුම කියන්නේ තත්ත්වය සහ සුඛෝපභෝගීත්වය පිළිබද සංඛේතයක්ය’ කියන එක. ඈන් ක්ලෙයින් කියන මෝස්තර නිර්මාණශිල්පිනිය කියනවා, ‘ඇ`දුමකට කිසිවක් කළ නොහැකියි. කළ හැක්කේ ඇ`ද සිටින්නාටය’ කියලා. නමුත් අපි... අපි හිතනවා හැම දේම කරන්න පුළුවන් ඇ`දුමටම තමයි කියලා. මෙහෙම කියපු පමණින් කෙනෙකුට හිතෙන්න පුළුවන් මේ කියන්නේ මධුසමයේ මැදියම් රැුයේ සැතපෙන්නා වාගේ ඇදුම් අ`දින්න කියලාද කියන්නේ කියලා. එහෙම නැත්නම් එහෙං මෙහෙං එල්ලාගෙන රස්සාවට යන්න කියලාද මේ කියන්නේ කියලා. උවමනාව සහ අවශ්‍යතාවන් තේරුම් ගත්තහම / කරලා දුන්නම, තමන්ට වඩාත් සුදුසු පිළිවලක් ඇති ඇ`දුමක් අදින්න ඕනම කෙනෙකුට පුළුවන් වෙයි. ඒක සාරිය වෙන්නත් පුළුවන්. බුර්කාවක් වෙන්නත් පුළුවන්. එහෙම නැත්තං වෙන එකක් වෙන්නත් පුළුවන්. ඒ මොකක් වුණත් කැමැත්තෙන්, එක`ගත්වයෙන් හා සතුටෙන්.
[ප. ලි. මං මේ කියන්නේ නිදහස පිළිබ`ද කතාවක් මිසක් ‘ටයර් දාලා පුච්චන්න’ තරම් බරපතල කතාවක් නොවන එකක්යැයි මගේ විශ්වාසය බව අවසාන වශයෙන් කියන්නෝනේ. ඒ වගේම මේ ගැන අපි මතවාදීව ‘විතරක්’ සංවාද කරමුයි කියලාත් මම යෝජනා කරනවා.]
 භාරත ප‍‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Tuesday, September 26, 2017

බස් කැප්ටන්ලා ත‍‍්‍රීවීල් මාෂල්ලා එක්ක පියාඹන්න එන්න..


ගිය සුමානේ පත්තරේ ප‍‍්‍රවෘත්තියක් තිබ්බා බස් ඩයිවර්ලාගේ නම ‘බස් කපිතන්’ කියලා වෙනස් කරන්න යෝජනාවක් ගේන්න යනවා කියලා. මේ යෝජනාව ගෙනත් තියෙන්නේ පියුමාල් (Piyumal Herath) කියලා පළාත් මන්ත‍‍්‍රී කෙනෙක්. මේක ෆෙස්බුක් දාපු සැණින් පියුමාල්ටයි, ඔක්කෝම මන්ත‍‍්‍රීලාටයි, ඩයිවර්ලාටයි දිගට හරහට නෙළන්න පටන් ගත්තා. මේ අතරේ තිබුණු ප‍‍්‍රධානම තර්කය තමයි, බුලත් විට කාගෙන, මාවා පුවක් හපාගෙන, ඇගපුරා දාඩිය දාගෙන, නොමනා බැණුම් බැණගෙන හෝන් උඩ නැගලා, ඇ`ගට කපලා, ටර්න් කපාගෙන මරාගෙන මැරෙන රේස් දුවාගෙන තක්කඩි තාලෙට බස් එලවන කණ්ඩායමකට නැව්වල, ප්ලේන්වල වැදගත්ම රස්සාවක් කරන පිරිසකගේ නමක් යෙදීම එහෙම පිටින්ම ගොන්පාර්ට් එකක් කියන එක. ඇත්තටම බැලූ බැල්මටම එහෙම හිතෙන එකේ කිසි අවුලක් නෑ. එහෙම පසුබිමක බස් ඩ‍්‍රයිවර්ට බස්කාරයා, ඩ‍‍්‍රැවා වගේ එකක් නැතුව කැප්ටන් වගේ පොෂ් ආමන්ත‍‍්‍රණයක් දෙන්න යෝජනා කිරීම තියා කල්පනා කිරීම පවා හෙනම හෙන ගොන් පාර්ට් එකක් වගේ කියලා දැනෙන හැ`ගීම නවත්තන්න බෑ. කොටින්ම කියනවා නම්, දැක්ක ගමන් දෑස පළාගෙන ක`දුළැලි එන එක සාධාරණයි.

අපි හැමදාම ඉන්න ස්ථාවරය තමයි අපි මාරම හො`දයි අනික් අය තමයි පට්ටම චාටර් කියන තැන. බස්කාරයා, පොලිස්කාරයා, මාළුකාරයා, මාධ්‍යකාරයා ආදියේ සිට ඇමතිලා, අගමැතිලා, ජනාධිපතිලා දක්වා හැමෝම ගැන අපේ පොදු අදහස එහෙම එකක්. ‘‘ඒ අතින් අපි කොච්චර හො`දයිද බං’ කියලා කියන්න කට ඉස්සර වෙන තරම් වේගෙන් කිසිම වෙලාවක අපි ලෑස්ති නෑ., ‘ඒ අතින් අපි කොච්චර චාටර්ද බං’ කියලා අහලා ස්වයං විවේචනේකට යන්න. ඉතිං.. මේ බස් ඩයිවර් කපිතන් වෙන්න යන වෙලාවේත් අපිට දැනේනේ., ‘අපි මාර හො`ද වුණු පසුබිමක අපිට වඩා පට්ට චාටර් තත්ත්වයක ඉන්න බස්කාරයෝ අමතන්න කැප්ටන් වගේ පොෂ් නමක් යෝජනා කරන්න මූට පිස්සුද’ වගේ ප‍‍්‍රශ්නයක්.

බස් ඩ‍‍්‍රයිවර්ලා හරි ත‍‍්‍රීවීල් ඩ‍‍්‍රයිවර්ලා හරි තනියම රවුම් කරලා ගත්තහම අවුල් ගොඩාක් තියන බව ඇත්ත. බස් නම් විස්ස විසිඑක, ත‍‍්‍රීවීල් නම් පහළව දාසය වගේ වයස සම්පූර්ණ වුණු ගමන් වාහනේ අතට ගත්තට මේ බොහෝ දෙනෙකුට රියදුරු වෘත්තීයභාවයේ තියන වෘත්තීය ගුණාංගයන් ගැන හැ`ගීමක් නෑ. (ඒක ඉතිං කාර් බස් කියලා වෙනසකුත් නෑ.) ඇත්තටම ඓහම ආචාර ධර්මයක්, විනයක් ගුණයක් තියන බවවත් ගොඩක් අය දන්නේත් නෑ. කතා කරන විදිහේ, අ`දින පළ`දින විදිහේ හරි හිතන පතන විදිහේ හරි අවුලක් එක්ක එතනින් එහාට ඊට ගැටගැහුණු තවත් ව්‍යාකූලතා පේළියක් ගොඩනැගෙන්නේ මේ නොදන්නාකමේ සහ නොසැලකිල්ලේ ප‍‍්‍රතිඵලයක් හැටියට. ඉතිං මේ නොදන්නාකමට සහ නොසැලකිල්ලට අවසාන වශයෙන් වගකීම බාරගන්න අවශ්‍යය ඒ ඩ‍‍්‍රයිවර් හෝ කොන්දොස්තරද. මෙහෙම ඇ`දපං මෙහෙම කතාකරපං මෙහෙම වැඩ කරපං කියලා කියලා දෙන, උගන්නන, බලකරන වැඩපිළිවලක් තියෙන්න ඹ්නේ. ඒ පිළිවෙල අනුගමනය කරන්නේ නැත්නම් ඊට උත්තරයක් හැටියට කරන්න පුළුවන් දෙයක් ගැන වැඩපිළිවලක් තියෙන්න ඹ්නේ.

ඉතිං කවුද මේවා කරන්න ඹ්නේ. ඔව් බලධාරීන් සහ දේශපාලනඥයෝ. ඉතිං ඒකනේ මේ පියුමාල් කරන්න හදන්නේ. ම`ගුල් ගෙදරක යන්න ඇ`දුමක් ඇ`දගෙන වරෙං කියලා යාළුවෙකුට කීවහම එක එක්්කෙනා අ`දින්නේ එක එක ඒවා. තම තම නැණ පමණ. තම තම රිසි පමණ. හැබැයි ඉන්විටේෂන් එකේ ප‍‍්‍රින්ට් කරලා යැව්වොත් අහවල් රේන්ජ් එකේ ඇ`දුමක් කියලා, එතකොට අ`දින්නේ ඒ සීමාවේ ඒවා පමණයි. දැන් අපි මේ ඩ‍්‍රයිවර්ලාට කොන්දොස්තරලාට පළුයන්න බණින්නේ ඊට අවශ්‍ය වටපිටාව සර්වසම්පූර්ණව සකස් නොකරපු පසුබිමක ඉ`දලා. මම කියන්නේ අපිට එහෙම අයිතියක් නෑ.

ඒත් මෙහෙමයි. දැන් ඉතිං ඔය නම වෙනස් කළාම හරිද. වල් අලි වන අලි කළා වගේ ඩ‍්‍රයිවර් කැප්ටන් කරලා විතරක් මේ අවුල ලෙහන්න බෑ. ඒ වෙනුවෙන් අවශ්‍ය පෙර සහ පසු තත්ත්වයන් තියෙන්න ඹ්නේ. කීයටවත් එහෙම වෙන්නේ නෑ. ආසනෙන් මන්ත‍‍්‍රී කෙනෙක් පත්වුණාම ඒ මන්ත‍‍්‍රී ඒ ආසනේ තියන මොකක් හරි මහා විද්‍යාලයක් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයක් හැටියට නම් කරන රැුල්ලක් කාලයක් තිබ්බා. ඇත්තටම ඒ මහා විද්‍යාලේ මධ්‍ය මහා විද්‍යාල කරන්න වියදම් වුණේ උත්සවේට යන වියදමයි බෝර්ඞ් එක මාරු කරන්න යන වියදමයි විතරයි. ඊට පස්සේ කන්නංගර සෙන්ට‍‍්‍රල් ටික වෙනමයි බෝර්ඞ් සෙන්ට‍‍්‍රල් වෙනමයි ගැටි හදාගත්තා. ජාතික පාසල්, නවෝද්‍යා පාසල් වගේ ඒවාත් අවසානයේ පෙරට වඩා පසුවට ඉතිරි කළේ නම් වල වෙනස් වීම විතරයි. මදය නොහදා ලෑලි මාරු කළොත් බස් කපිතන්ලාට වෙන්නේත් ඹ්කම තමයි.

හරි. එච්චරද. දැන් බලමුකෝ අපි ගැන. (කල්පනා කරනකොට ලැජ්ජා හිතෙනම කෑල්ල ඒක.)

අපි නගිනවා බස් එකට. පොල්ල අල්ලගෙන දොරකඩ ක`දවුරු බැ`ද ගන්නවා. තව මිනිස්සු නගිනවා. එයාලට යන්න ඉඩ නෑ. කොන්දොස්තර කියනවා ඉස්සරහට යන්න කියලා. අපි යන්නෑ. කොන්දා තියා අම්මා තාත්තා වුණත් දේවල් ආදරෙන් ගෞරවයෙන් කියන සීමාවක් තියනවා. ඉතිං ඊට පස්සේ කොන්දා අපිට බණිනවා. ඊට පස්සේ අපි කොන්දාට බණිනවා. අවසානේ අපේ නිගමනේ තමයි කොන්දා වැරදියි මිනිස්සුන්ට කතා කරන්න දන්නනැති නූගත් ගොබ්බයෙක් කියන එක... නගිනවාත ත‍‍්‍රීවීල් එකකට. පටන්ගන්න කළිං ගණන් අහන්නෑ. මීටර්ද බලන්නෑ. ගිහිං බහිනවා. අපි ගණන් අහනවා. ඌ උගේ ගාණ කියනවා. ඉතිං රණ්ඩු වෙනවා. අන්තිමේදී අපේ විගණනයේ හැටියට ත‍‍්‍රීවීල් කාරයා වැරදියි. මිනිස්සුන්ට කතා කරන්න දන්නනැති නූගත් ගොබ්බයෙක් කියලා නිගමනය කරනවා. තව තව. ඔව්. දිරන නොදිරන ගලන නොගලන වටින නොවටින ඔක්කෝම කුණු ටික දානවා එක මල්ලකට. එල්ලනවා ඇණයක් ගහලා තාප්පේ. එනවා කුණාලා. වෙන් කරලා නෑ කියලා අරගන්නෑ. ඉතිං අපි බණිනවා කුණාලට. කුණාලා සද්දේ දානවා. ඉතිං රණ්ඩු වෙනවා. අන්තිමේදී කුණාලා එක්ක පටලාගන්නවා. අවසානේ දී අපේ විග‍‍්‍රහයේ හැටියට කුණාලා වැරදියි. මිනිස්සුන්ට කතා කරන්න දන්නැති නූගත් ගොබ්බයෝ කියලා නිගමනය කරනවා. බස් එකට නැ`ගලා ඉ`දගත්තගමං ෆෝන් එක ගන්නවා අතට. ඔබ ඔබ ඉන්නවා. හෝල්ට් එක ල`ගට ආපු ගමං නැගිටලා බෙල් කරලා ‘බහිනවා බහිනවා’ කීයලා කෑ ගගහා නටනවා. බස් එක හෝල්ට් එක පහු කරලා ගිහිං නවත්තනවා. ඉතිං බණිනවා ඩ‍‍්‍රයිවර්ට. යනවා බැංකුවකට.... නෑ නෑ දැන් ඇති. කොහේ ගියත් වැඩිහරීයක් චාටර් කරගන්න පටන්ගන්නේ අපිම තමයි. ඒත් අවසානේ වරද කාගේ හෝ ඇෙ`ග් හේත්තු කරනවා. තේරෙනවනේ.

ඉතිං මෙහෙම තත්ත්වයක් තියනකොට කවුරු හරි ඇවිත් කියනවා කුණාලට වැදගත් ඇ`දුමක් අන්`දන්න ඹ්න, ඩ‍‍්‍රයිවර්ලාගේ නම වෙනස් කරන්න ඹ්නේ, කොන්දාට යුනිෆෝම් එකක් දෙන්න ඹ්නේ කියලා. ඊට පස්සේ අන්න අර අයත් එක්ක එරියස් තියන අපි එයාලටයි යෝජනාව ගෙනාපු හාදයාටයි දෙක එකට තියලා පරම්පරානුස්සතිය වඩනවා.

‘ඉතිං.’

‘ඉතිං කියන්නේ. පිටුවේ ඉඩ ඉවරයි. මේ ගැන ලියන්න තියන ඉතිරි ටික ඔයාලා ලියලා මටත් එවන්න.’

Monday, September 25, 2017

විලිලැඡ්ජාවෙන් හා කම්පාවෙන් යුතුව ලියනු ලබන විවෘත සංදේශයයි.

අතිගරු Maithripala Sirisena උතුමාණන්,
ශ‍්‍රී ලංකා ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ජනාධිපති,
ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය,
කොළඹ.
උතුමාණනි.
“විලිලැඡ්ජාවෙන් හා කම්පාවෙන් යුතුව ලියනු ලබන විවෘත සංදේශයයි.”
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මහසභාවට සහභාගී වෙමින් යහපාලනය, මානව හිමිකම්, ආචාරශීලීභාවය හා ළමා අයිතිවාසිකම් ආදියේ ප‍්‍රගතිය හා ඒවා තවදුරටත් සුරකින්නේයැයි ඔබතුමන් ජාත්‍යන්තරය හමුවේ මහත් ආඩම්බරයෙන් පවසමින් සිටින අතරවාරයේ දී, ඉතා අවාසනාවන්ත ලෙස (යහපාලනය වැළ`දගත්* මහාමාත්‍යවරයකු විසින් යහපාලන ශිලාචාරබව, ලෝක සම්මතයන් හා ළමා අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වන ආකාරයෙන්, ළමුන් දෙසිය පණහක් වක‍්‍ර මෙහෙකාර සේවයේ යෙදවිමේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් දැනටමත් ඔබතුමන් දැනුවත් යැයි විශ්වාස කරමි.
මෙම ප‍්‍රවෘත්තිය දුටු මොහොතේ දී මේ රටේ බහුතරයකගේ සිත් කම්පා කරනු ලැබූයේ, මෙවැනි අමනෝඥ්ඥ හා තක්කඩිකම්වලට එරෙහිව නායකත්වය ගත් පුද්ගලයකු රාජ්‍යයේ නායකයා වී වසර තුනකට පසුව ද මෙවැනි අප‍්‍රසන්න සිදුවිම් අසන්නට දකින්නට ලැබෙන්නේ ඇයි දැයි යන සාධාරණ ප‍්‍රශ්නය සමග ය. පෙර සටි පාලකයා/යන් සිය දේශපාලන වැඩ ස`දහා පාසල් ළමුන් භාවිත කළ බවත් එමගින් දරුවන් අව්වේ හා වැස්සේ හිටගස්සවා ඔවුන් පීඩාවට හා අගෞරවයට ලක් කළ බවත් ඔබතුමාගේ ධූරකාලයේ දී එවැනි (දේශපාලන හෝ නොවන* අමනුෂ්‍ය වැඩ ස`දහා දරුවන් උපයෝගී කරගන්නට ඉඩ නොතබන බව ඔබතුමා විසින් ම පැවසූ බව මගේ මතකයේ ඇත. (එසේ නොකීවේ නම් මා නිවැරදි කරනු මැනවි.)
පුද්ගලිකව මේ සිදු විම මා සිතට යළි සිහිපත් කළේ වයඹ පළාත් සභා මන්ත‍්‍රීවරයකු විසින් පාසල තුළ දී ගුරුවරියක දණගැස්විමේ සිද්ධියේ ම දිගුවක් ලෙස ය. පළාතේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා හෝ බලය ඇති අයෙකු වූ පමණින් තමාගේ හිතවතෙකුගේ (හෝ හිතවතියකගේ* පුද්ගලික අවශ්‍යතාවක් ඉටු කර ගැනීම වෙනුවෙන් නිළ ඇදුම් ඇ`ගළාගත් පාසල් දරුවන් සහභාගී කරවීම යනු (අපේ හැ`ගීම අනුව* අනීතිකය. නීතිය කුමක් වුවත් සහසුද්දෙන් ම අශීලාචාර සහ සදාචාර විරෝධී වන දියුණු සමාජයකට නොහොබිනා ජුගුබ්සාජනක සිදුවීමක් බව කිසිදු මනුෂ්‍ය ප‍්‍රාණියෙකුට අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ. මෙය මෙතැනින් නොනැවැත්තුවහොත් අනාගතයේ දී, තම මිතුරන්ගේ ගේ දොර වතු පිටි මෙහෙකාර සේවයන් ස`දහා ද ඇමතිවරු තම බලය යොදාගෙන පාසල් දරුවෝ ‘පාවිච්චි’ කරනු ඇත. වෙනකක් තබා ල`ග එන ළමා දිනයේ දී පවා සිද්ධ වන්නේ කිරිපැකට් එකකට, බිස්කට් එකකට, බනිස් ගෙඩියකට, තොප්පියකට හෝ කුඩයකට දරුවන් වෙළ`ද සමාගම් වෙනුවෙන් තම තමුන්ගේ ළමාකම හයර් කිරීම බව ඔබට පවා වැටහෙණු ඇත. දේශපාලනඥයකුගේ උවමනාව අනුව කාගේ හෝ නිවසක වළං හේදු අපේ දරුමුණුපුරන් ඉ`දුල් වලින් නැහැවී ගිය පාසල් ඇ`දුමෙන් නිවසට ගොඩවනු දැක ගන්නට සිදු වුවහොත් පුදුම වන්නට දෙයක් නැත.
පාසල් වේලාව තුළ දී අවම වශයෙන් ඩෙංගු මර්ධන ශ‍්‍රමදාන, මත්ද‍්‍රව්‍ය නිවාරණ කැන්වසින් වැනි ව්‍යාපෘතියක් ස`දහා වත් පාසල් දරුවන් යොදා නො ගෙන, එවැනි දේ ස`දහා අවශ්‍ය ශ‍්‍රම දායකත්වය පාසල් ළමුන්ගේ දෙමව්පියන් විසින් ලබා දුන්නේ ය. දරුවන්ගේ පාසල් පංති කාමර පින්තාරු කරන්නේ දෙමාපියෝය.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ විවිධ ගෝලීය සංවිධාන විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති ළමා අයිතිවාසිකම් හා ළමුන්ගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරිම අරමුණු කර ගත් ප‍්‍රඥප්තීන්, ගිවිසුම් හා එක`ගතා රාශියකට අප අත්සන් කර ඇත. ඊටත් වඩා අප රටේ සංස්කෘතියේ ම ළමුන් කෙරෙහි ඇත්තේ සුවිශේෂී තත්ත්වයකි. අපි (නිකමට හෝ* කියන්නේ හො`දම දේ ළමයින්ට., දරුවන් අපේ අනාගතයයි වගේ උදාන වාක්‍යයි. ඒවා හුදෙක් අලංකාර වචන පමණක් බැව් මෙවැනි දේ මගින් ප‍්‍රත්‍යක්ෂ කරන්නේය. ඔබට ද එසේ නොසිතෙන්නේ ද.
වැරදි නායකයින් යටතේ පාලනය වන බොහෝ පාසල් තුළ ඇත්තේ අමුතු සංස්කෘතියකි. පාසලේ සිසුන් විදුහල්පතිවරයාට දිරවන්නේ නැත්නම් හෝ එහෙයි කියා අනුමත නොකරන්නේ නම්, හිරේ යන්නට පවා සිද්ධ වෙන බව ඔබ පුද්ගලික අත්දැකීමෙන්ම දන්නා බව අපි දනිමු. එවැනි පසුබිමක් තුළ පෝළිමක් හැදී සාරියක් උස්සන්නැයි පමණක් නොව මහපාරේ දණගසාගෙන ඉන්න, බඩගාගෙන ඉන්න, නිරුවතින් ඉන්න, තනි කකුළෙන් ඉන්න කියා හෝ කුඩා දරුවන්ට විදුහල්පතිවරයකු කීවොත් එය එයාකාරයෙන්ම ඉටු කරනවා මිස, එය නොකර සිටිමට හෝ ඒ ගැන ප‍්‍රශ්න ඇසීමට ඒ කුඩා දරුවන්ට හයියක් නැත. පොඩිඋන්ට තියා ඒ දුප්පත් දෙමව්පියන්ටවත් එවැන්නකට හයියක් නැත. ඒ අහිංසක මිනිස්සු නීති කතා කරන්නට යන්නේ නැත. (එක පැත්තකින් පාසලේ දී දරුවාට අසාධාරණයක් වෙයි කියා බයයි. අනෙක් පැත්තෙන් තමන්ට අගතියක් සිද්ධ කරයි කියලා දේශපාලනඥයින්ට බයයි.) ගුරුවරයකුගේ උවමනාවක් ඉටු නොකිරිමේ වරදට, කාලයක් තිස්සේ ඔබේම දියණිය ද පංති කාමරය තුළ අගතියට හා පීඩාවට පත් වූ ආකාරය අප ඇගේ වචනයෙන්ම කියෙව්වෙමු. ඇමති දියණියකට අත්වන ඉරණම ද එය නම්, අපි සහ අපේ දරුවන් ගැන ඔබට අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ.
අනෙක් අතට අප සිත්තුළ තවත් සාධාරණ සැකයක් ඇති වීම වැලැක්විය නොහැක. යම් දේශපාලනඥයකුගේ හිතවෙතෙකු පැමිණ කීවොත් ‘වැඩිම කාන්තාවන් පිරිසක් නිරුවතින් පාරේ හිට්ටවලා අපි ජිනස් වාර්තාවක් තියන්න යන්නේ’ කියලා, ඒ ස`දහා ද සිය බලය භාවිත කරමින් කාන්තාවන් සපයා ඔවුන් දේශපාලනඥයාට බයේ පසුබිමේ නිරුවතින් හිටගෙන ඉන්නා විට මයික‍්‍රෆෝනය ඉදිරියට පැමිණ, ‘මේ ලෝක වාර්තාවට සම්බන්ධ වෙන්න ලැබුණු එකට මට ගොඩක් සන්තෝසයි’ කියා වොයිස්කට් ද දෙනු ඇත. උතුමාණනි, මේ මානසික තත්ත්වය ගැහැණු දරුවන් සියයක් දුෂණය කිරිම ස්මරණයට සාදයක් තැබූ මන්ත‍්‍රීවරයෙක් ගැන අපි අසා ඇති සිද්ධියෙන් වෙනස් වන්නේ කෙසේදැයි පහදා දෙනු මැනවි.
මා ඔබෙන් එක ප‍්‍රශ්නයක් අසමි. මෙවැනි රෙදි උස්සාගෙන ඉ`දීමේ හෝ රෙදි ගලවාගෙන ඉ`දීමේ මාදිළියේ ‘ජිනස්’ වැඩක් ස`දහා සහභාගී වන්න යැයි, යමෙක් තම ධුරයේ බලය භාවිත කර දන්වා එවූවහොත් ඔබගේ දරුවන් වන චතුරිකා, චාරුණී හා දහම් හෝ මුණුපුරු මිණිබිරියන් ඒ ස`දහා සහභාගී කරවන්නේ ද. ඔවුන්ට මාලූපාන් ගෙඩියක් හා කිරිපැකට් එකක් දී අව්වේ හිටගස්සවා වහලූන් සේ කාගේ හෝ රෙද්දක් උස්සාගෙන ඉන්න යැයි අණ කළහොත් ඔබ එය අනුමත කරනවා ද. කොළඹ නුවර පාරේ ගිණි අව්වේ චතුරිකා, චාරුණී හා දහම්, එක අතක් අව්වෙන් බේරීමට නළලට තබාගෙන ද අනෙක් අතින් මහඇමතිවරයාගේ සහ විදුහල්පතිවරයාගේ අණ හමුවේ අසරණව හා පීඩිතව නාදුනන ගැහැණියකගේ සාරි පොටක් උස්සාගෙන ඉන්නා ආකාරය සිහියට ගන්න. ඔබට පියෙකු ලෙස එය අනුමත කළ හැකි ද. මම මෙය අසන්නේ ඔබෙගේ හෘදය සාක්ෂියෙනි. එය එසේ නම්, ඔබ කියනා පරිදි ම සෑම දරුවෙක්ම ඔබගේ දරුවෙක් සේ සලකා ඔවුන්ගේ ගෞරවය හා තත්ත්වය ආරක්ෂා කිරිමට වහාම පියවර ගන්නේ නම් මැනවි.
පුරවැසියෙක් ලෙස ඉල්ලා සිටින්නේ එක දෙයකි. මේ රටේ දරුවන්ට උගන්නන්න බැරිනම් හෝ උවමනාවක් නැතිනම් ඒක අත්ඇරලා දමන්න යැයි ඔවුන්ට කියන්න. කමක් නෑ, උන් පුලූවන් විදිහට ඉගෙන ගනියි. හැබැයි, උන්ගේ පිට කොන්ද කඩලා දාන්න එපා. උන්ගේ හිත් තුළ වහල් මානසිකත්වය ඇති කරන්න එපා. එහෙම කරන්න දෙන්න එපා. (එහෙම කළොත් ඒ කඩන්නේ සමස්ත රටේ ම අනාගත පිටකොන්ද බ වමට වඩා හො`දට ඔබතුමා දන්නවානේ.)
උතුමාණනි, මෙය කියෙව්වාට (කියෙව්වානම්) ඔබට ස්තූතියි.
මෛත‍්‍රී සහගත සමාජයක් උදා වේවා..

Tuesday, September 12, 2017

කෑල්ලක් ටෝක් කරලා, නූඞ්ලස් එකක් කාලා එන්න යං

සැප්තැම්බර් කියන්නේ සාහිත්‍ය මාසේ. වෙළ`ද අගනුවර වුණු කොළඹ ඉ`දලා සංස්කෘතික අගනුවර හැටියට සලකන මහනුවර දක්වා තැනින් තැන එක එක ජාතියේ කුදුමහත් සාහිත්‍ය වැඩ සෑහෙන්න සිද්ධ වෙන කාලයක් තමයි මේ මාසේ. රාජ්‍ය සාහිත්‍ය උත්සව, සාහිත්‍ය සම්මාන උළෙල, පොත් ප‍‍්‍රදර්ශන වගේ දේවල්. ඉස්කෝලවල, දහම්පාසල්වල, කලා ආයතනවල, පදනම්වල, සංවිධානවල වගේම කෝරළවල පත්තුවල පළාත්වල ආදී වශයෙන් කලා උළෙල, සාහිත්‍ය උත්සව වගේ දේවල්. අබ මල්ල ලිහලා ටයිල් පොළවේ අතෑරලා එක එක ඇහ`ිදිනවා වගේ මේ හැම එකක් ගැනම ලියන්න දිගෑරන්නවා කියන්නේ ලේසි වැඩක් නෙවෙයි.

ඒත්,...

කොළඹ ජාත්‍යන්තර පොත් ප‍‍්‍රදර්ශනේ. ඒ කියන්නේ බුක්ෆෙයාර්.. ඇත්තටම සමහර අයට මේ නම ම වහකදුරු වගේ. සමහරුන්ට මේ නම ම දේවාලයක් වගේ. අර වහකදුරු උදවියට මේ වැඬේ පේන්නේම දුසිම් ගාණට එක්සයිස් පොත් විකුණන, ඩිස්කවුන්ට් ස්ටේෂනරි අයිටම් විකුණන ජාතියේ වැඩක් හැටියට. අර අනිත් සෙට් එක. ඒ කියන්නේ මේ බුක්ෆෙයාර් එක දේවාලයක් කියලා හිතාගෙන කට කරුණාකරගෙන වන්දනා කරගන පුදපූජා පවත්වාගෙන ඉන්න සෙට් එක. සාහිත්‍යයේ කලාවේ බුද්ධියේ ප‍‍්‍රගමනය වෙනුවෙන් බලපාන ජීවනාලිය බ`දු එකක්ය., මේක නැති වුණොත් එහෙම රටට ජාතියට අම්බානට කෙළවෙනවාය වගේ හැ`ගීමක ඉන්න අය. ඇත්තටම මේ වැඬේ ඇත්ත තත්ත්වය තියෙන්නේ මේ දෙක මැද්දේ. ඔව් කාලෙන් කාලෙට බුක්ෆෙයාර් එකේ ඹ්වරෝල් පික්චර් එක ඉහත කියපු දෙපැත්තට උච්ඡුාවචනය වෙනවා.

මට අනුව, ලෝකේ තැන්තැන්වල තිබුණු විදිහේ ඉවෙන්ට් එකක් වුණු ඉන්ටර්නැෂනල් බුක්ෆෙයාර් කියන වැඬේ ලංකා පොළවේ රෝපණය කරන්න තීරණය කිරීමම මාර වැඩක්. ඒකේ එක ප‍‍්‍රතිඵලයක් හැටියට ලේඛකයින්ට ලියන්න උත්තේජනයක් ඇති වුණා. අනික් පැත්තෙන් අලූත් ලේඛකයෝ බිහිවුණා. පොතක් ලියලා ප‍‍්‍රකාශකයෙක් පස්සෙන් ගිහිං ගුරුකුල අරක් අරගන හිටපු නියාමන කොමිටි ඉස්සරලා තව ටිකක් වාත වෙලා කොහොමහරි පොත අච්චු ගහලා මුහුරත් උළෙලක් තියලා එළිදක්වලා එදාට එන නැන්දට මාමාට බාප්පට පුංචිට ආච්චිට සීයට., ටිකක් පුදලා ටිකක් විකුණලා ඉතිරි ටික හඩු ගැහෙනකල් රාක්කවල තියලා අන්තිමේට කිලෝ ගාණට කඩල මුරුක්කු රටකජු බක්කිවලට ගොටු හදන්න විකුණන පොත් සංස්කෘතිය මෙතනින් ටිකක් වෙනස් වුණා. තමන්ගේ පොත සීමාරහිත පාරිභෝගික සමූහයක් ඉස්සරහා වෙන්දේසි කරන්න පුළුවන්කමක් ලේඛකයින්ට ඇති වුණා. ඒ නිසාම, පොතක් අච්චු ගැහීම වෙනුවෙන් ප‍‍්‍රකාශකයෙක් හරි ආයෝජකයෙක් හරි අතගහන එක පුණ්‍ය කටයුත්තකින් එහා ගිය ව්‍යාපාරික වැඩක් හැටියට තේරුම්ගත්තා. අනිත් පැත්තෙන් පොත් කියවන පුරුද්ද හෝ හුරුව නොනැසී පවත්වාගෙන යන්න මේක ලොකු උදව්වක් ඇති වුණා.

ඒත් කියවීම කියන එක සහ ලිවීම කියන එක කඩදාසියක් මතම සිද්ධ විය යුතුයි කියලා එකක් තියනවද. මම හිතන්නේ එහෙම නෑ. ඒ කියන්නේ ලේඛකයෙක් කියන්නේ දේවල් අච්චු අකුරු වලින් කියා සිටින කෙනෙක්වත් පාඨකයෙක් කියන්නේ කඩදාසියක තියන අච්චු අකුරු කියවීමම සියල්ල කරගත්ත මිනිහෙක් නෙවෙයි. ගල් පොත්තක, වැලි පිල්ලක, ගස් කොටසක ලියපු කියවපු කාලයක් ලෝකේ තිබුණා. ඊට පස්සේ කඩදාසියයි මුද‍‍්‍රණ කලාවයි පැමිණීමෙන් පස්සේ මේ තත්ත්වය වෙනස් වුණා. අද මේ වෙනකොට සිද්ධ වෙමින් තියෙන්නේ ගලෙන් කඩදාසියකට පැනීම කරම්ම විප්ලවයක්.

කාලෙකදී බස් එකේදී කෝච්චියේ දී පොතක් පත්තරයක් කියවන මිනිහෙක් කියන්නේ අමුතු දර්ශනයක් නෙවෙයි. හැබැයි ඊට පස්සේ ලෝකයම ක්‍‍්‍රමයෙන් සකර්බර්ග්කරණය වීමේ ප‍‍්‍රතිඵල අපිටත් ලැබෙන්න පටන් ගත්තා. ඒත්, ඒක ඇතුළෙත් දේවල් කියවන දේවල් ලියන මිනිස්සු තමන්ගේ මතවාදය වෙනුවෙන් හෙක්ටයාර් ගණන් අක්කර ගණන් නැතත් පර්චස් දහයක් පහළොවක් විතර කෑල්ලක් වෙන් කර ගන්න සමත් වුණා. ඔබට මතක නම් මුල්ම කාලේ, සිවිල් නමක් නොතිබුණු මිනිස්සු සකර්බර්ගේ අවකාශයේ එක එක ඒවා ලිවීම සැලකුවේ පාරවල් ල`ග හන්දි ල`ග ත්‍පාරටෝක් දෙන පම්පෝරි කියවන පිස්සෙක් කරන වැඩක් ගාණට. ඒ මොකද., ඒ වෙනකොට ‘ලියන මිනිස්සු’ කියලා ජාතියක් හිටියා. එහෙම නොවෙන මිනිස්සු ලියන දේවල් ලොකුවට ඇ`ගට ගන්නවත් පිළිගන්නවත් ලොකු සූදානමක් මේ කොදෙව්වේ තිබුණේ නෑ. හැබැයි කාලයත් එක්ක මේ තත්ත්වය වෙනස් වෙලා. ඒක හො`ද තත්ත්වයක්.

හැබැයි ඉතිං ඊල`ගට එන ප‍‍්‍රශ්නේ තමයි ‘දැන් ඉන්න ළමයි’ කඩදාසි භාවිතයට එන්නේම නැතිවෙයිද කියන එක. ඔව් ඒක එහෙම වෙන්නත් පුළුවන්. ඒක අද ? ගෙවිලා හෙට උදේ උදා වෙනකොට සිද්ධ නොවුණත් වැඩිකල් නොගොසින්ම ඒක සිද්ධ වෙන ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරනවා. ඉතිං ඒක අවුලක්ද. නෑ. ඒ විතරක් නෙවෙයි, අකුරු ලියන්න නොදන්නා අකුරු නොහ`දුනා කෙනෙකුට වුණත් දේවල් ලියන්න පුළුවන් තත්ත්වයක් අද වෙනකොට ලෝකයේ නිර්මාණය වෙමින් තියනවා. අපි ඉන්නේ තමන්ට උවමනා දේ කියාගන යනකොට ලියවෙන අවදියක. හෙට දවසේ මේ තත්ත්වය කොතෙන්ට තල්ලූ වෙයිද කියලා කියන්න අමාරුයි.

‘මේ.. ඒක නෙවෙයි. බුක්ෆෙයාර් පටන් ගන්නවා. කෑල්ලක් ටෝර්ක් කරලා නූඞ්ල්ස් එකක් කාලා පොඩි වලක් බහින්න අපිත් යං. කීයක් හරි වැඩිපුර අරන් එන්න. ඉඩක් තිබුණොත් අපි පොතක් දෙකක් ගමු.’

‘කොහෙද බං පොත් කියවන්න වෙලාවක්. ගිය අවුරුද්දේ ගත්තේවා තව කියෙව්වෙත් නෑනේ.’

‘හරි බං. අපේ අම්මා පිගන් කෝප්ප සෙට් ගන්නෙත් ඔහොම තමයි. හදිස්සියක් වුණොත්, කවුරු හරි වැඩිපුර කට්ටිය ආවොත්, අලූත් ඩිසයින් වගේ දේවල් නිසා. වෙලාවක් තිබ්බොත් කියවමු.’

 භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Tuesday, September 5, 2017

ශේප් එකේ පාර අයිනෙන් ගිහිං හරියන්නෑ

ලෝකේ තියන අලූත්ම හෝ සුපිරිම ගණයේ කියන වාහන හැම එකක්ම වගේ අවම වශයෙන් එකක්වත් අපේ රටේ තියනවා. හැබැයි, ලෝකේ තියන සුපිරිම හෝ නවීනතම මාර්ග විනයක් අපිට තියනවද කියන එක ප‍‍්‍රශ්නයක්. මේක ලියන මමත් මේක කියවන ඔබත් පාරට බැස්සම හැසිරෙන්න කොහොමද කියලා කවුරු නැතත් අපේ හෘදය සාක්ෂිය හො`දින්ම දන්නවා. අපි මහපාරේ හැසිරෙන්නේ වතුර වගේ. වතුර., කොප්පෙකදී කෝප්පයක් වගේත්, බාල්දියකදී බාල්දිය වගේත්, කොරහකදී කොරහක් වගේත් ඒ ඒ භාජනයේ හැඩය ගන්නවා වගේ. ඒ නිසයි අපි, ‘පාරට බැස්සහම අපි වතුර වගේ මිනිස්සු’ වෙන්නේ.

කවුරු වුණත් පදිකයෙක් වුණ සැණින් පදිකයින් ස`දහාම අනන්‍ය වූ හැසිරීමක් පෙන්නුම් කරනවා. එතකොට, කහ ඉර අපේ., අපි කීයට හරි පාර පැනලා ඉවර වෙනකල් වාහන සියල්ල නැවැත්විය යුතුයි., පාර අයිනෙන් පයින් යන්න අමාරු නිසා පාරේ පයින් යනකොට වාහන අයින් කරගෙන යන්න ඹ්නේ., හෝන් කළොත් රවනවා ආදී වශයෙන් අපි ඉන්නේ පෙඩස්ටි‍‍්‍රයානු මානසිකත්වයේ. අපි මෝටර්සයිකලේක යනකොට තත්ත්වය ඊට වඩා වෙනස්. එහෙන් මෙහෙන් රිංගන්න පුළුවන්., දකුණෙන් බැරිනම් වමෙන් එහෙමත් බැරිනම් උඩින් හරි අපි ඉස්සර කරනවා., හැම වෙලාවෙම අපි යන්නේ පාරේ මැද ඉරට මායිම්ව., එහෙම නැත්තං පාරේ දකුණු කෙළවරේ මංතීරුවේ., කලර් ලයිට් එකක් ගාවදී නෑඹිලියේ මුල්ලට ගල් ටික එකතු වෙනවා වගේ පෙරීගෙන ඇවිත් මෝටර් සයිකල් ටික එකට එකතු වෙනවා ආදී වශයෙන් ඒ වෙනකොට අපේ හැසිරීම යතුරුපැදියානු මානසිකත්වයෙන්. ඊට පස්සේ අපි වාඩි වෙනවා කාර් එකක රියදුරු අසුනේ. එතකොට තත්ත්වය මාරම වෙනස්. පාරේ පයින් යනකොට නැති අමුතුම ගතියක්. මෝටර් සයිකල් වමෙන් ඉස්සර කරනකොට වමේ ෂටර් එක පාත් කරලා බණිනවා. කහඉරි වල හුරතල් වෙවී පාර පණිනකොට දකුණේ ෂටර් එක පාත් කරලා බණිනවා. දකුණේ කෙළවරේ යන මෝටර් සයිකල් ලගට ගිහිං කිට්ටු කරලා හෝන් කරලා බයිසිකර් රයිඩර් මන්දමෝල් කරනවා. ඔව්. දැන් ඉතිං තම තමන්ට කලපගන්න පුළුවන්. වාහනේ මොකද්ද කියලා වෙනසක් නෑ. සමහර වෙලාවට අපිට සිද්ධ වෙනවා අපි යන්නේ කොච්චර දුර ගමනක් වුණත් අපිට ඉස්සරහා වාහනේ යන., බුලත් විටක් හොයන, සාරි කඩයක් හොයන, තේ එකක් බොන්න කඩයක් හොයන, හන්දියක් පාරක් හොයන කෙනාට ඒක හම්බෙන තාක්කල් හෝන් කර කර පස්සෙන් යන්න. ඹ්කේ ඉස්සරහට අපි ගිහිං පිටිපස්සට වෙන කවුරුහරි ආවොත්, අපේ කියලා වෙනසකුත් නෑ.

ඒ විතරද. නෑ. ඇයි ලොරි. බස්. ටිපර්. පයින් යනකොට, යතුරු පැදියක යනකොට එහෙම නැත්තම් කාර් එකක යනකොට පාරේ ඉන්න පෙන්නන්නම බැරි වාහන කාණ්ඩය වෙන්නේ ඔය කියන බර වාහන. ඇගට කපනවා., ඉස්සර කරන්න දෙන්නේ නෑ., පාරක් පණින්න ඉඩ දෙන්නෑ., හෙඞ් ලයිට් එක ඩිම් කරන්නෑ., එහෙන් මෙහෙන් පොඞ්ඩක් ගෑවුණත් අපිට ලක්ෂ ගාණක් පාඩු වුණත් ඔය බර වාහන වලට සත පහක ගාණක් නෑ වගේ ඒවා. හැබැයි, ඔයා වුණත් මම වුණත් ටිපර් එකකට බස් එකකට ලොරියකට නැග්ගොත් ටිපර් එක ටිපර් සංස්කෘතියට අවනතව පදවනවා මිසක් ටිපර් එක කාර් එකක් වගේ පදවන්නේ නෑ. ඒ කියන්නේ, අපි ඒ ඒ මොහොතේ ඉන්න භූමිකාව අනුව ඒ ඒ උප සංස්කෘතීන්ට ගැලපෙන විදිහට හැඩය හදා ගන්නවා.

මේ වගේම තව දෙයක් තියනවා. ඒ තමයි අපේ හැසිරීම් අප ජීවත් වන පරිසරයත් එක්ක වෙනස් වීමේ අත්දැකීම. කොළඹ කොටුවේ පේමන්ට් එකේ මුදලාලි කෙනෙක් එක්ක තුන්දාහේ බඩුව තුන්සීයට කේවල් කරන අපි ඊට වඩා වෙනස් වෙළදපොළකදී හැසිරෙන්නේ වෙන විදිහකට. ලංකාවේ පාරවල් වල සී සී කඩ කෙළ ගහපු, කුණු විසි කරපු අපි ඹ්ක්ලන්ඞ් සිට ටොරන්ටෝ දක්වා නේක නේක ගම් දනව් වල දී කිසි අවුලක් නැතිව ඒ ඒ තැනට ගැලපෙන විදිහට හැසිරෙනවා. ඒ වගේම අපි ඒ වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා. සහ අපි ඒවා අගය කරනවා. වර්ණනා කරනවා. හෝන් එක උඩ නැගලා කොළඹ වීදි වල නොඉවසිල්ලෙන් වාහන පදවන අපි ටෝකියෝවලදී හරිම ඉවසිලිමත්.

ඒ නිසා, කවුරුහරි මේක සිංගප්පූරුවක් කරලා දෙනකල් හරි ටෝකියෝවක්, ලන්ඩනයක්, වොෂින්ටනයක් කරලා දෙනකල් විරවපට්ටන් ගහලා බලාගෙන ඉ`දලා හරියන්නෑ. ඒ වගේම ඔය කියන නූතන සිටියක් බවට මේ රට පත් කරන්න බැරිවෙලා තියෙන්නේ හෝ එවැනි ඉලක්කයක් සපුරන බවක් පෙන්න නැත්තේ පාලකයින් හෝ නායකයින් විසින් තමන්ගේ යුතුකම් වගකීම් ඉටු නොකළ නිසාම නෙවෙයි. අපි අපේ වගකීමත් හරියට ඉටු කරලා නැති නිසා තමයි එහෙම වුණේ කියන එක අපිට පිළිගන්න සිද්ධ වෙනවා. දැන් බලන්නකෝ ඔය කුණු කතාව. දවල්ට ඔතාගෙන යන බත් එක පොලිතීන්, ඉ`දුල්, කඩදාසි කියන සම්පූර්ණ පැකේජ් එක වෙන වෙනම වීසි කරන්න අපි තාම අසමත්. කන්තෝරුවේ බාල්දි තුනක් තියන නිසා හරි අනිත් අය බලාගෙන ඉන්න නිසා හරි ඒ ඒ විදිහට වෙන් කරලා වීසි කරනවා. ඒත් අවමංකව සහ ස්වේච්ඡුාවෙන් වෙන් කළ යුතුව තියන ගෙදර කුණු කූඬේ තත්ත්වය ඊට වඩා වෙනස්. ලංකාවේ ගොඩක් පොදු වැසිකිළිවල තත්ත්වය ඉතාම ශෝචනීයයි. මූත‍‍්‍රා කිරීමෙන් පසු වතුර ගසන්න කියලා හැරෙන හැරෙන අත බෝර්ඞ් ගැහුවත් අවසන් ප‍‍්‍රතිඵලය ඉතා ශෝක ජනකයි. කොමඞ් එක ඩොලර් දාහයි. ඒ වුණාට මුත‍‍්‍රා කරන්නේ ඒක වටේට. කාර් එක ඩොලර් හැට දාහයි. ඒ වුණාට පාරේ යනගමන් වීදුරුව පාත් කරලා කාපු බීපු දේක අඩුව වීසි වෙන්නේ ඇළකට දොළකට අමුණකට. .

ඉතිං ඒ නිසා, අපි ඉන්නේ අපේ කෑල්ල සම්පූර්ණ කරලා අවසන් කරලා අනිත් කෙනාගේ කෑල්ල කිරීමේ ප‍‍්‍රමාද වීමේ අවුලක නෙවෙයි. ඒ පැත්තේ වගේම අපේ පැත්තෙත් ලොකු අවුලක් තියනවා. හිඩසක් තියනවා. අනිත් අයගේ කොටහා අසම්පූර්ණයි වගේම, අපේ කොටහත් අසම්පූර්ණයි. පාරේදී කඬේදී පොළේදී ඉස්කෝලේදී වැසිකිලියේදී පේන්න තියෙන්නේ ඒක. ඉතිං මොකද්ද උත්තරේ. හැරෙන හැරෙන අතට හෝයියා නොකියා, හැමෝම කරන නිසා දේවල් නොකර කොටින්ම වතුර වගේ නොවී., අපි කල්පනා කරලා වැඩ කරමු. ඒ කියන්නේ අපේ පාර්ට් එක ඉවරයි කියන පොරභාවයෙන් යුතුව අපි ශේප් එකේ පාර අයිනෙන් ගිහිං හරියන්නෑ. අපෙනුත් නොකෙරුණු කෑල්ලක් තාම ඉතිරියි.

 භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Tuesday, August 29, 2017

මම තමයි, 2020 ජනාධිපති අපේක්ෂක


ඉතිහාසේ කවරදාවත් නොතිබුණු විදිහේ ජනාධිපති අපේක්ෂක රැුල්ලක් මේ වෙනකොට රටේ ඇති වෙමින් යනවා. සමහර ඒවා බැලූ බැල්මටම ජෝක් එකක්. සමහර ඒවා ජෝක් වගේ පෙණෙන සීරියස් ඒවා. සමහර ඒවා සීරියස් වගේ පෙණෙන ජෝක්. මේවාගෙන මොකද්ද මොන ජාතියටද වැටෙන්නේ කියන එක ලෙහා ගන්න එක, තිහක් විතර ඉන්න ලයිස්තුවකින් එක්කෙනෙක් තෝරලා කතිරේ ගහනවාට වඩා අමාරු වැඩක්. මොකද දැන් මේ ලෝකේ කැරකෙන්නේම ජෝක් සීරියස් වෙලා සීරියස් ජෝක් වුණු ‘අප්සයිඞ් ඩවුන්’ රිද්මයකට නිසා.

ජනාධිපතිකමක් තියා ගමේ මරණාධාර සමිතියක සභාපතිකමක්වත් කරනවා කියන එක පිටින් බලලා පොර ටෝක් දෙන එක තරම් ලේසි නෑ කියලා, එහෙම එකක් කරපු හොබවපු ඹ්නම කෙනෙකුට තේරෙනවා. ඒක කොයිතරම් සත්‍යයක්ද කියලා ඩොනල්ඞ් ට‍‍්‍රම්ප්ගේ ඉ`දලා නාවුරු රටේ බාරොන් වකා වෙනකල් ජනාධිපතිවරු ඔප්පු කරමින් ඉන්නවා. ඒ නිසා, ‘මටත් ආසයි බං ජනාධිපතිවරණෙට කන්ටෙස්ට් කරන්න’ කීවහම ‘ඉල්ලපං ඉල්ලපං’ කියන තරම් ප‍‍්‍රබෝධජනක කාරණාවක් වෙන්නේවත් නෑ. ඇත්තටම මේ පොලිටිකල් සිස්ටම් එක විනාස වුණේම ‘චූන්’ එකට ඡුුන්දේ ඉල්ලන්න ආපු මිනිස්සු නිසා. සුද්දා, එහෙනම් උඹලාම කරගනිල්ලා කියලා දීලා / දාලා ගිය දවසේ ඉ`දලා මේ වෙනකල් ගෙවුණු දවසින් දවස රාජතාන්ත‍‍්‍රික අපේ දේශපාලනය පිරිහුණා. දේශපාලනයේ තියන වැදගත්කම විනාස වුණා. හැන්සාර්ඞ් එක, මැති ඇමතිවරුන්ගේ කතා කියවලා දේශපාලනේ ඉගෙන ගන්න., ඒවාගේ තියෙන්නේ දාර්ශනික, හරයාත්මක, සාරගර්භ දේවල් කියලා නිර්දේශ කරන්න පුළුවන්ද. ඒ තත්ත්වය දැන් දැන් දවසින් දවස ඇම්ඩන්ගේ කතා වගේ වීගෙන යන්නේ.

ඒක එහෙම වෙන්න බලපාපු ප‍‍්‍රධාන හේතුවක් තමයි සල්ලි, වස්තු, දේපල එකතු කරගත්ත මිනිස්සු වටේට වට වුණු උඩගෙඩි උපදේශකයෝ කීවා, ‘සර් ඡුන්දේ ඉල්ලන්නකෝ’, ‘සර්ට පුළුවන් ලේසියෙන්ම මන්ත‍‍්‍රී කෙනෙක් වෙන්න’, ‘සර්ට හොදට කතා පවත්තන්නත් පුළුවන්නේ’ වගේ ඒවා. ඊට පස්සේ දෙයියනේ කියලා සම්මත වෙලා තියන ඊටම ගැලපෙන ඡුන්ද ක්‍‍්‍රමේට අනුව කලූ සල්ලියි සුදු සල්ලියි ටොන් ගාණට එහෙට මෙහෙට වීසි කරලා ඡුන්දෙ දිනනවා. ඉතිං ඊට පස්සේ දෙගුණෙන් වගේ එහාට මෙහාට දුව දුවා එහෙ මෙහෙ හුරතල් වෙවී ඉ`දලා පෙන්ෂන් එකත් අරගන පැත්තකට වෙනවා. එහෙම වුණත්, අපි ආයේ ඒ වෙනුවට ඒ ජාතියේම වෙන මුහුණුවරකින් එන වෙන එකකට මාට්ටු වෙනවා. ඉතිං, මේ එක එක ජාතියේ එක එක මුහුණුවරින් එන්න හදන ජනාධිපති අපේක්ෂකයින්ට මාට්ටු වෙන්න යනවා නම් ඒ කියන්නේත් ඒ වගේම එකක්.

ඔය දොළුකන්ද, මීවැල්ලෑව, හදිසි බුදු රැුස් වගේ එක එක තැන් වලින් එක එක දේවල් පහල වීම් පිටිපස්සේ යමක් නැත්තේම නෑ. අපි දන්නවනේ එක පැත්තකින් නීලකාස හොරෙකුට හරි කුඞ්ඩෙකුට හරි නොමිනේෂන් දෙන්න යන ගමන් අනිත් පැත්තෙන් නිල් චිත‍‍්‍රපට නිළියකට හරි විසේකාර ගායිකාවකට හරි නොමිනේෂන් දෙන්න යනවා කියලා හීනියට රාවයක් යවනවා. ඊළ`ගට සිද්ධ වෙන්නේ රොත්ත පිටින් අර නිළියට හරි ගායිකාවට හරි වටකරලා කුඩු වෙන්න ගහනවා. ඒ අතරේ අර මහත්තුරු ටික හෙමින් සීරුවේ ඇතුළට රිංග ගන්නවා. අන්තිමේට හිත හදාගන්නවා, ‘අපෝ අර බඞ්ඩට වඩා කුඞ්ඩා වුණත්, මූ ආපු එක හො`දයි’ කියලා. ඒත් අපි දන්නේ නෑ, සමාජෙට මේ මාතෘකා දැම්මේම, හොරෙක් ගෙදරකට පණිනකොට බල්ලගේ අවධානය වෙනතක යවන්න මස් කට්ටක් දානවා වගේ උපක‍්‍රමයක් හැටියටම තමයි කියලා.

ආයේ කතාව පටන් ගත්ත තැනට එමු. මේ දවස් වල කරලියේ ඉන්න විස්සයි විස්සේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයෝ කවුද. එයාලා මොනවද කියන්නේ. කරන්නේ යන්නේ මොනවද. ඒ ගොඩක් අය එළියට එන්නේ වහළේ යටින් ගහලා අත්තිවාරම උඩින් දාලා ගේ අනිත් පැත්තට ගහනවා, ? එළිවෙනකොට ණය ඔක්කෝම ගෙවනවා, නුවර වරායක් හදනවා වගේ ආකර්ෂණීය ප‍‍්‍රකාශ එක්ක. එහෙම නැත්තං උගත් බුද්ධිමත් ¥රදර්ශී දාර්ශනික වගේ මුහුණුවරකින්. බැලූ බැල්මටත් කියවනකොටත් හිතෙන්නේම ‘අම්මටසිරි මෙයාව ජනාධිපති කරානම් මරුනේ’ කියලා. හැබැයි ඒ යෝජනා හෝ පොරොන්දු මහපොළවට වඩා ගොඩක් දුරයි කියන එක අපිට තේරුම්ගන්න, පිළිගන්න සිද්ධ වෙනවා. යෝජනාව ආකර්ෂණීය වුණත්, එහෙම කළොත් හම්බවෙන ප‍‍්‍රතිඵලය අනභිබවනීය වුණත් ඒවා ඒ කියන තරම් ලේසි නෑ. ඒවා හරියටම සමාන වෙන්නේ, ‘කුඹුරේ තියන ලොකු ගල උස්සලා කරෙන් තිබ්බොත් ගිහිං දානවා’ කියන අන්දරේගේ කතාවට. දෙවැන්න සත්‍යයක් වෙන්නේ ඔවුන් කියන මොකක් හරි පළමුවැන්න සත්‍යය වුණාම. පළමුවැන්න සත්‍යය වීම විය නොහැක්කක් වුණාම කොහොමවත්ම දෙවැන්න සත්‍යයක් වෙන්නේ නෑ.

ඔය ජාතියේ විශ්මකර්ම දිව්‍ය පුත‍‍්‍රයෝ වගේ අය දේශපාලනයට එන්න ද`ගලපු පළවෙනි වාරේ වත් ආපු පළවෙනි වාරේවත් මේක නෙවෙයි. දැන් බලන්නකෝ දේශපාලනයට ආපු දක්ෂ ව්‍යාපාරිකයෝ. කොම්පැණි දුවනවා වගේ දේශපාලනේ කරන්න ගිය ඒ බහුතරේකට වුණේ දේශපාලනයේ අතදරුවන් විදිහට ගෙදර යන්න. එහෙම යමින් ඉන්න අය තවත් ඉන්නවා. ඒත් ඒ අය තෝරාගන්නකොට බොහෝ දෙනෙක් විශ්වාස කරන්නේ කොම්පැණිය වගේම දේශපාලනේ පංගුවත් හරියට කරයි කියලා. ඒ දෙක දෙකක්. ව්‍යාපාරිකයෝ විතරක් නෙවෙයි උගත් බුද්ධිමත් කියන අය, අචාර්යවරු, හමුදාවල පොලීසිවල වැඩකාරයෝ සම්බන්ධයෙන් පවා තියෙන්නේ මේ තත්ත්වයම තමයි.

මෙහෙමයි, දැනට අපි කාටවත් හදිස්සියේම ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙක් හොයාගන්න හදිස්සියක් නෑනේ. හැබැයි ඊට මෙහා ලෙහාගන්න ගොඩක් දේවල් අපිට තියනවා. එහෙන් මෙහෙන් එන ජනාධිපති අපේක්ෂකයෝ නිසා අපිට ඔය කියන වැදගත් සහ හදිස්සි දේවල් මගහැරෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසාම අපිට දේවල් නැති වෙන්න පුළුවන්. අපිට හොරෙන් අපිට අදාල දේවල් සිද්ධ වෙන්න පුළුවන්. කියන්න බෑනේ. අවසානයේ මම හිට්ලර්ව උපුටාගන්නවා. ඔහු කියනවා, ‘පාලකයින්ට තියන ලොකුම වාසනාව තමයි, රටවැසියා කල්පනා නොකිරීම’ කියලා. ඉතිං, මිනිස්සු ඒ ආකාරයට පාලකයින්ට වාසනාව උදා නොකරනවා නම් පාලකයින්ගේ වගකීම තමයි තමන්ගේ වාසනාව උදාකරගන්න එක.

භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Wednesday, August 23, 2017

වෙනවා නම් වෙන්නෝනේ; පට්ට හොරෙක්


හොරෙක් වෙනවා නම් පට්ට හොරෙක් වෙන්න ඹ්නේ. එහෙම නැත්තං වැඩක් නෑ. ඒක හරියට දුවනවා නම් බෝල්ට් වගේ දුවපං, පණිනවා නම් මයික් පවෙල් වගේ පැනපන් වගේ එකක්. සමාජ වටිනාකම හැදෙන්නේ එතකොට. ‘මාර පොරක්’ වෙන්නේ එහෙම කළාම. මේ ගෞතම බුද්ධ රාජ්‍යයි, බුදු සසුන බැබලේවා වගේ ඒවා ලොකු අකුරින් ගහගෙන හිටපු අපිට කිසි හිරිකිතයක් ලැජ්ජාවක් නැතුව මෙහෙම කියන්න සිද්ධ වුණේ ඇයි. මුලින් හිනාවෙලා පස්සේ පෙරළී පෙරළී අ`ඩන්න ඹ්නේ ප‍්‍රශ්නයක්.
මොන ආගමක් ඇදහෙව්වත් මොන ජාතියේ, මොන වැයික්කියේ කෙනෙක් වුණත් එක්කෝ පින් පව් හරි හලාල් හරාම් හරි හො`ද නරක හරි යහපත අයහපත හරි කියලා බෙදීමක් පිළිගන්න ගුණයි කියන ඒවාට සුදු බවකුත් අගුණයි කියන ඒවාට කලූ බවකුත් ඓතිහාසිකවම එකතු වෙලා තිබුණා. ඒ නිසාම කවුරු වුණත් ඒ කලූයි කියන දේවල් කරන්න ලැජ්ජා වුණා. බියට පත් වුණා. මිනියක් මරනවා තියා වතුරේ පාවෙන කඩි කූඹි පවා ගොඩින් තියන, මංකොල්ල කනවා තබා බිම වැටුණු කාසියක් කොළයක් දැක්කාත් නොදැක්කා වගේ යන, කොටු පණිනවා තබා පැදුරු වාටියවත් නොපාගන විදිහේ කොලිටියක් නඩත්තු කරන්න හැටියට උත්සාහ කළා. ක‍්‍රියාව කෙසේ වෙතත්, අඩුම තරමේ එවැනි ගතියක් තිබීම ලොකු ගෞරවයක් හැටියට සැලකුවා. ඒ නිසාම ඊට පටහැණි මිනිස්සු සමාජෙන් කොන් කළා. පැත්තකට කළා. මිනියක් මරපු, හොරෙකමක් කරළා තියනතැනකින්, වල්කම් වලට බේබදුකම් වලට නම ගිය තැනකින් කසාදයක්වත් කර ගන්න මිනිස්සු කැමති වුණේ නෑ. ම`ගුල්තුලා තියා ඒ ජාතියේ මිනිස්සු අවමගංගල්ලෙකටවත් හතර මායිමෙන් මෙහාට වද්දා ගත්තේ නෑ. හැබැයි එදා වගේම අදත් මේවා වලංගු වෙන්නේ එක පංතියකට විතරයි.
පොඩි මිනිස්සු වෙච්ච ඔයා මම මේ නොපනත්කම් ගැන තාමත් කල්පනා කරන්නේ එහෙම තමයි. නීතියෙන් මොකක් තීන්දු වුණත් අපේ පංතියේ මිනිහෙක් දුස්සීල වැඩක් කළොත් වරිගෙන් කොන් කරලා ගමෙන් පැන්නුවාට තවත් පංතියක් ඒ වරදම පිළිගන්නේ ක්ලාසි වැඩක් හැටියට. පොල් හොරු හරක් හොරු ගස් බැ`දලා හොදි බහිනකල් ගැහුවට ලෝකේ ගොඩක් තැන්වල කෝටි ප‍්‍රකෝටි ගාණට හොරකම් කරපු කිසි මිනිහෙක් කකුල් දෙකෙන් එල්ලලා, ඉදිකටු ඇණලා, දිමිගොටු දාලා ගහන්නේ නෑ. ඇතුළෙදිත් එළියෙදිත් එයාලාව පිළිගන්නේ සැලියුට් ගහලා, හුරේ දාලා, තොරණ ගහලා, මල්වෙඩි දාලා. ගමේ කෙල්ලෙක් කොල්ලෙක් වැටක් පැන්නත් කැලෑ පත්තර ගහලා හූ කියලා ගල් ගහලා ‘චොර’ කළාට තරු හෝටලේක සුපිරි වණ්ඩි වලින් බැහැලා කොටු පැන්නාම ඒවා රේට් වෙන්නේ තරු වලින්. සැතපෙන්න සැතපෙන්න ගේ‍්‍රඞ් එක ඉහළ යනවා. ගමේ එකෙක් ගිහිං පොලීසියකට බොරු කීවොත් දුවගෙන ගිය එකා ආපහු එන්නේ බඩගාගෙන කියලා කවුදෝ කියනවා මම අහගන. හැබැයි, ටයි කෝර්ට් දාලා, රොලෙක්ස් ඔරලෝසුවක් ඇ`දලා, ක්ලයිව් ක‍්‍රිස්ටියන් සෙන්ට් එකක් ගහලා, මාර්ක් ජැකොබ්ස් හෑන්ඞ්බෑග් එකක් අරගන ගිහිං බොරු කීවහම ගෙදර එන්නේ වීරපුරන්අප්පුලාට ගොක්ගාලේගොඩබණ්ඩලාට ඇහැලේපොළ කුමාරිහාමිලාටත් වඩා ලොකු ජාතික වීරයෝ වගේ. කසිප්පු අඩියක් ගහන මිනිහා බේබද්දෙක් වෙලා ලොකු ලේබල් බොන මිනිස්සු සම්භාවනීය වීම ගැන අමුතුවෙන් කියන්න ඹ්නේ නෑනේ. සරලවම කියනවා නම් මේ සිස්ටම් එකේදි, ඉරි සරම කොටු සරම කැහැපොට ගහගෙන හිටියොත් සොරි වුණාට දිගට අ`දින සුදු සරමට එහෙම වෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා, මොන තක්කඩිකම වුණත් ‘ක්ලාසි’ විදිහට කළොත් තත්ත්වය වෙනස්.
ලෝක ඉතිහාසේ සිද්ධ වුණු මිල අධිකම හොරකම හැටියට සලකන්නේ ස්ටීවන් බ්‍රෙත්වයිසර් කියලා වේටර් කෙනෙක් කරපු, කලා කෘති හොරකමක්. එයා ලෝකේ පුරා කෞතුකාගාර එකසි පණහකින් විතර ඩොලර් මිලියන එක්දහස් තුන්සීයක් වටිනා කලා නිර්මාණ දෙසිය තිස් නවයක් හොරකම් කරලා. බැලූ බැල්මටම නම් මෛත‍්‍රී බුදුන් පහළ වෙනකල් හිරේ දාලා ඇති කියලනේ හිතෙන්නේ. මොකද්දෝ හේතුවකට පළවෙනි වාරේ අවුරුදු දෙකකුත් දෙවෙනි වාරේ අවුරුදු තුනකුත් විතරක් සිරගත වුණා.
රටෙත් ලෝකෙත්, මෙච්චරටම දුෂණයට එරෙහිව හ`ඩ නගනකොටත්, මේ තරම් ¥ෂණ වෙන්නේ කොහොමද කියලා ප‍්‍රශ්නයක් හිතට එන එක සාධාරණයි. ඇත්තම කතාව නම්, ‘වංචා ¥ෂණ සම්බන්ධයෙන් නගන හ`ඩ, කොතරම් අවංකද යන්න නිසැකයෙන්ම දැක්ක හැකි වන්නේ තම කඳවුරේ එකෙකුට එරෙහිව චෝදනා ගොණු වූ විටෙක පමණයි’. අනෙක් ක`දවුරේ මිනිහාට ගැම්මට ඇගිල්ල දිග්කරලා උසාවියට පූර්වයෙන්ම නඩු අහලා තීන්දු දෙන්න පෙළඹෙන හැමෝම වගේ තමන්ගේ ක`දවුරේ මිනිහෙකුට ඇ`ගිල්ල දික් වුණාම කියනවා ‘උසාවියකින් වැරදිකාරයෙක් වෙනකල් එහෙම කොහොමද හොරෙක් කියලා කියන්නේ’ කියලා. කියමනක් තියනවා, ‘ඉණිමග අල්ලන මිනිහාත් හොරා තරම්ම නරකයි කියලා’. ඉතිං අපි ඉණිමග අල්ලාගෙන ඉන්න ගමන් වහළේ ඉන්න හොරාට චෝදනා කරනවා. ඉතිං එහෙම ඉ`දං ජනපද ගානට පොර ටෝක් දීලා වැඩක් තියනවද.
දැන් මේක කියවාගෙන යනකොට හිතෙයි, පට්ට හොරෙක් වෙන්න ධෛර්ය ගන්වනවා කියලා. නෑ., එහෙම නෙවෙයි. හැබැයි අපි මේ යථාර්තය තේරුම් ගන්න ඹ්නේ. ඊටත් වඩා කරුණු කාරණා සිද්ධ වෙන්නේ මෙහෙමයි කියලා අපි දන්න බව තේරුම් කරලා දෙන්න අවශ්‍යයි. ජනාධිපති ලින්කන් කියනවා ‘මිනිස්සුන්ට දේවල් දැනගන්න ඉඩ හරින්න, එතකොට රට රැුකෙයි’ කියලා. කවුරුහරි අන්`දනකොට, අපි අ`දින විදි දෙකක් තියනවා. එකක් අපි නොදැන අ`දිනවා. ඒ වගේම අපි දැන දැනත් නොදන්නවා වගේ ඉ`දං අ`දිනවා. මේ කතා කරන නිශ්චිත විෂයට අදාලව අපි බොහෝමයක් ඉන්නේ දෙවෙනි මට්ටමේ. ඉතිං, දැන දැනත් අපි අ`දිනවා. සතුටට තියන කාරණේ අපිව අන්`දන බව අපි දන්නවා.
දැන් ඉතිං කරන්න දෙයක් නෑනේ කියලා, ඇන තියාගෙන දැඩැටි දණ්ඩකින් දත් හාර හාරා අහසට පොළවට සාප කර කර ඉ`දලා වැඩක් නෑ. එක්කෝ අපිත් කාගේ හරි පිළකට එකතු වෙලා ලංසුවක් කතා කරගන සිල්ලරට වගේම තොගේටත් සීනි කිරන්න පටන් ගන්න ඹ්නේ. මුලින් මුලින් නිකං ලැජ්ජයි ලැජ්ජයි වගේ දැනුනට පුරුදු වෙනකොට ගාණක් නැති වෙයි. එහෙම නැත්තං, වෙන වැඩකට යන්න ඹ්නේ. මොකද්ද ඒ. ‘තරුණයෝ., ඒ කියන්නේ යූත් එක මේ වැඬේට බහින්න ඹ්නේ. එක එක්කෙනාට සීනි කිරන එක නවත්තලා දාලා රටක් ගැන හෙටක් ගැන හිතන්න ඹ්නේ. අවංක වෙන්න ඹ්නේ. තමන්ගේ වැඬේ හරියට කරන්න ඹ්නේ. පට්ට හොරු වෙනුවට පට්ට වැඩ කාරයින්ට තැන දෙන්න ඹ්නේ.’ මේ ටික හැල්මේ කියවාගෙන යනකොට පොඩි හර්ෂයක්, ආකර්ෂණයක්, ඔව් ඔව් එහෙම කරන්න ඹ්නේ තමයි වගේ හැ`ගීමක් ආවා නේද. අකුරු වල සද්දේ ලස්සන වුණාට ඒ වැඬේ කරන එක එච්චර ලස්සන නෑ. ඒ ඇයි. කලූපාට බිත්ති සුදුපාට කරන්න කියලා හිතාගන මඩුවට රිංගන හැමෝම වගේ එළියට එන්නේ ඇ`ග පුරාම කලූ තවරාගන. අදත් යූත් එකට වෙමින් තියෙන්නේ ඒක. හෙට වෙන්නෙත් ඒක.
දූරියං කනකොට ග`ද දැනෙන්නේ, නාස් පුඩු වෙච්ලන්නේ, අතට ගන්න හිත හදාගන්න අමාරුම පළවෙනි බික කනකොට. ඊට පස්සේ හොය හොයා කන්නේ. මේ දේශපාලනේ, හොරකම කියන්නේ දූරියං කෑම වගේ. ඔබේ දරුවාට දූරියං ගැන කියලා දෙන්න. කන නොකන එක ඔහු තීරණය කරයි. බලහත්කාරෙන් දූරියං කවන්න බෑ. පැන පැන කනවා නම් නවත්තන්නත් බෑ. ඔබේ දරුවාට දූරියං ගැන කියලා දෙන්න.

📒 භාරත ප්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්
🚩 Bharatha Prabhashana Thennakoon
🚹 Bharatha Prabhashana Thennakoon
📰 Mawbima Young -යං

Friday, August 18, 2017

ඉතිහාසයට එක් වුණු "අවමංගල දුම්රිය"

සාමාන්‍යයෙන් අවමංගල්‍ය රථ හැටියට භාවිත වෙන බවට අපි දැකලා තියෙන්නේ මෝටර් රථ (කාර්) හෝ වෑන් රථ. විශේෂිත පුද්ගලයින්ගේ අවමංගල උත්සව වලදී විශේෂිත වූ අවමංගල රථ සූදානම් කරනවා අපි දැක තිඛෙනවා. නමුත්, අවමංගල රථයක් හැටියට දුම්රියක් භාවිත වීම පිළිබ`දව දකින්නට තබා අසන්නට ලැඛෙන්නේත් ඉතාම කලාතුරකින්. මේ සටහන දුම්රිය ඉතිහාසය පිළිබද ආශා කරන අය වෙනුවෙන් ඉතිහාසයේ ලියැවී ඇති රාජ්‍ය අවමංගල උත්සව සදහා භාවිත වූ අවමංගල දුම්රිය පිළිබ`ද සිහිපත් කිරීමටයි.

දුම්රිය, අවමංගල රථ ලෙස භාවිත වූ අවමංගල උත්සව අතර රුසියාවේ වී. අයි. ලෙනින්, 3 වන සාර් ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා මෙන්ම මහා බි්‍රතාන්‍යයේ 7 වන එඩ්වර්ඩ් හා 6 වන ජෝර්ජ් රජවරුන් අවමංගල උත්සව ඉතිහාසයේ විශේෂ සිදුවිම් ලෙස ලියැවෙනවා. එසේම, වින්ස්ටන්ට් චර්චිල් අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේද අවමංගල රථය වුණේ දුම්රියක්. එපමණක් නොව, අමරිකාවේ ජනාධිපතිවරුන් වූ ඒබ්‍රහම් ලින්කන්, ෆ්‍රෑන්ක්ලින් රූස්වේල්ට් සහ ඩී. අසෙන්හවර් යන අයගේ දේහයන් රැගෙන යාම ස`දහාද අවමංගල දුම්රිය භාවිත කර තිඛෙනවා. 

අවසන් වරට රාජ්‍ය අවමංගල උත්සවයක් වෙනුවෙන් අවමංගල දුම්රියක් භාවිත කර ඇත්තේ ඩෙන්මාර්කයේ දී. ඒ, 1972 ජනවාරි 24 වැනිදා ඩෙන්මාර්ක් 9 වන ෆෙඩි්‍රක් රජුගේ දේහය පිළිබ`ද අවසන් ආගමික මෙහෙයන් ස`දහා රොස්කිල්ඩිහී දේවස්ථානය වෙත රැගෙන ඒම ස`දහාය.

Lenin's Funeral Train
මෙම සියලු දුම්රියන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වී. අයි. ලෙනින්ගේ දේහය රැගෙන ගිය අවමංගල දුම්රිය අද වන විට ඉතිහාසයට එක්ව ඇත්තේ පුරාවෘතමය වටිනාකමක් ඇති කෞතුක භාණ්ඩයක් ලෙසයි. එම දුම්රිය රුසියාවේ මොස්කව් නුවර දුම්රිය කෞතුගාකාරයේ තැන්පත් කර තිඛෙනවා. යූ-127 වර්ගයේ වාෂ්ප එංජිමක් සහිත මෙම දුම්රිය අංක 1691 ලෙස නම් කර තිඛෙනවා. රුසියාවේ දී එය හ`දුන්වන්නේ වයි 127 යනුවෙනි. මෙම කෞතුකාගාරය තුළ මෙම දුම්රිය හා සබැ`දුණු ඉතිහාසය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ නිරූපණය වන අතර ආකෘති, ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ, ලිපි ලේඛනාදිය, ඡායාරූප, නිළ ඇදුම් හා සෙසු උපකරණ ද ප්‍රදර්ශනයට එක් කර තිබීම විශේෂත්වයකි.

මාලින්ද ජයතිලක

Tuesday, August 15, 2017

නම බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වුණාම, ටයිට්ල් වැඩක් නෑ


ගිය සුමානේ දවසක කෝල් එකක් ආවා. ‘මම මේ කතා කරන්නේ යොවුන් පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු නියෝජ්‍ය අග‍්‍රාමාත්‍ය’ කියලා නමක් කීවා. පැහැදිලිව නෑසුණු නිසාම බැරිවෙලාවත් වික‍්‍රමසිංහ මහත්තයාවත්ද කියලා සැක ඇතිව කෝකටත් ආයේ පාරක් මම ඇහුවා ‘කවුද...’ කියලා. ආයෙත් මහපිරිත තරම් අර දිග කෑල්ල කීවා. මට මතක් වුණා මම අහලා තියන කතාවක්, ගාමිණී ෆොන්සේකාගේ නේම් කාර්ඞ් එක ගැන. ‘ගාමිණී ෆොන්සේකා, කොල්ලූපිටිය’ වගේ එකක් එක්ක දුරකතන අංකයක් තිබුණු බව. නමක්, නමක් හැටියට පැළ කරගන්නවා කියන්නේ හිතන තරම් ලේසි කියන තරම් වේගවත් වැඩක්් නෙවෙයි. ඒ වගේම, නමක් සැලකිය යුතු කාලයක් රැුව් දෙන ‘නමක්’ බවට පත් කරගන්නවා කියන්නේ නම නමක් බවට පත් කර ගන්නවාට වඩා ගොඩක් අමාරු වැඩක්. එහෙම පැළ වුණාට පස්සේ ඒ නමක මුලට අගට තියන හෑලි කෑලි මොනවද කියන එක අදාලම නෑ.

ලෝකේ කොයිතරම් බොබ් මාලේලා ඉපදුණත් ලෝකේ බොබ් මාලේ බ‍්‍රෑන්ඞ් තියෙන්නේ එකයි. ලෝකේ මොන තරම් ඔබාමලා හිටියත්, ලෝකෙට ඔබාමා බ‍්‍රෑන්ඞ් තියෙන්නේ එකයි. ඉතිහාසේ කොච්චර සොක‍්‍රටීස්ලා හිටියත් ලෝකෙට තියෙන්නේ සොක‍්‍රටීස් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකයි. අයින්ස්ටයින්, ගැලීලියෝ, චේ, සිද්ධාර්ථ ආදීන් වගේම රට ඇතුළේ ලෙස්ටර්, අමරදේව, විජය, ජෝති, සංගා, මහින්ද, මෛත‍්‍රී, සෝම හාමුදුරුවෝ, ජේ.ආර්. වගේ ඒවා. ඒ වගේම මුලට නම නැතුව ‘මැතිණි’ කීවොත් ඒ කියන්නේ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරණායක ගැන. ඒවා නම් වලට එහා ගිය බ‍්‍රෑන්ඞ්. ඒ කියන්නේ සන්නාම. නිෂ්පාදනේකට ඒ කියන්නේ ප‍්‍රඩක්ට් එකකට බලපත‍්‍රයක් ගන්න පුළුවන්. සංකල්පෙකට පේටන්ට් එකක් ගන්න පුළුවන්. ප‍්‍රමෝර්ට් කරන්න පු`ථවන්. ඇඞ්වර්ටයිස් කරන්න පු`ථවන්. එත් පුද්ගල චරිතෙකට ඔය මොකුත්ම බෑ. නමක් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් හැටියට තහවුරු කර ගන්න එක කොච්චර පට්ට වැඩක් ද කියලා දැන් තවත් තේරෙයි. ඒක සල්ලි තිබුණු පමණින් හරි බලය තිබුණු පමණින් හරි හදාගන්න පුළුවන් එකක් නෙවෙයි. නමක් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වෙන්නේ ක‍්‍රියාවලියක ප‍්‍රතිඵලයක් හැටියට. උදේ ඉ`දලා ? වෙනකොටවත් ? එළිවෙන ටිකටවත් ඒවා සිද්ධ වෙන්නේ නෑ.

දන්නවද මාර්ටින් ලූතර් කිං. ඔහු මිය ගියේ 1968. ඒ කාලේ ඇමරිකන් ජනාධිපති ලින්ඩන් ජොන්සන්. ඒ වෙනකොට ඇමරිකාවේ හිටපු අංක එකේ ධනවතා හොවර්ඞ් හියුජ්ස්. මේ තුන් දෙනාගෙන් බලය වැඩි ජොන්සන්ට. ධනය වැඩි හියුජ්ස්ට. හැබැයි, මේ තුන්දෙනාගෙන් අදටත් ‘බ‍්‍රෑන්ඞ්’ එකක් වෙන්නේ විවාදයක් නැතුවම ලූතර් කිං. ඒත්, අදටත් ලූතර් කිංට හරිහමං ටයිට්ල් එකක් නෑ. ප්‍රොෆෙසර් කිං, ඩොක්ටර් කිං, ප‍්‍රසිඩන්ට් කිං, බිලියනර් කිං, බ්ලාබ්ලා කිං වගේ කෑලි නැති වුණාට ‘ලූතර් කිං’ කීවහම අර හැම එකකට වඩා ලොකු තැනක් තියනවා. නමක් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වෙන්නේ භූමිය හෝ පංතිය බලපාන්නේ නෑ. ලෝකේ වැඩිම ජනගහණයක් ඉන්නේ චීනේ. ඒත් මාවෝ සේතුං ඇරුණහම කිසිම චීනෙකුට බැරි වුණා ලොකු බ‍්‍රෑන්ඞ්නේම් එකක් හදාගන්න. ඒත් ජනගහනයෙන්වත් භූමියෙන්වත් චීනෙ අහලකටවත් එන්න බැරි වුණු තැනක ඉපදුණු යේසුස් වහන්නේ අදටත් සර්වකාලීන හිට් එකක් බවට පත් වෙලා. ලෝකේ හොල්ල ගොඩක් යුදෙව්වෝ අද වෙනකොට පට්ට බ‍්‍රෑන්ඞ් වුණේ තමන්ට කියලා හරිහමං රටක්වත් නැතිව. හින්දු ඉන්දියාවේ අසහාය න`ථවා වුණේ මුස්ලිම් ෂාරුක්. ඉන්දියාව රුසියාව ඇමරිකාව ල`ග ලයිස්තුගත කරපු කලාම් ගත්තත් එහෙමයි. අදටත් කුලවාදයේ මහගෙදර වුණු ඉන්දියාව සැලියුට් ගහන්නේ කුලහීන අම්බෙඞ්කාර් ලියපු ව්‍යවස්ථාවට. ඇමරිකාව අල්ලපු ඔබාමා, ජර්මනිය හොල්ලපු හිට්ලර්, කියුබාව ගොඩදාපු ගෙවාරා වගේ අය අඩුම තරමේ ඒ රටවල් වල ඉපදුණ අයවත් නෙවෙයි. ඒ කියන්නේ පොරක් වෙන්න බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වෙන්න බහුතරයේ කෙනෙක්ද සු`ථතරයේ කෙනෙක් කියන එකවත් අදාල නෑ. දැන් ඉතිං පිළිවලට ගලපාගෙන ගලපාගෙන යන්න පුළුවන් එහෙම දන්න කියන නම්.

ඒත් තාම උත්තරේ හම්බුණේ නෑ. නමක් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වෙන්නේ කොහොමද. එහෙම බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වුණාම ඇයි ටයිටල් වැඩක් නැත්තේ. අපි ගොඩක් අය ඔබ කවුද ඇහුවහම මුලින් කියන්නේ මම අහවල් කොම්පැනියේ අහවලා කියලා. එහෙම නැත්තං මම අහවලාගේ පුතා අහවලා කියලා. මෙහෙම අහවල් අහවල් හැදින්වීම් අස්සේ අපි අපේ අනන්‍යතාව හොයනවා. එහෙම නැත්තං අඩුම තරමේ අයිඩින්ටියක් හරි බෙල්ලේ එල්ලා ගන්නවා. සමහර මාධ්‍යවේදීන් තමන් ෆීල්ඞ් එකට ආපු දා ඉ`දං මාධ්‍ය හැදුනුම්පත් ටික තේඩාවක් වගේ එකක එල්ලාගෙන ඉන්නවා. ඒ එයා කොච්චර පරණද කියලා පෙන්නන්න. ඇත්තටම එහෙම නොකළොත් අනන්‍යතාව ගොඩ දා ගන්න එක අමාරුයි. ඒත්, මම කවදාවත් දැකලා නෑ කිසිම ‘ඒ’ ගේ‍්‍රඞ් ජර්නලිස්ට් කෙනෙක් එහෙම හැ`දුනුම්පත් රොත්තක් එල්ලාගෙන ඉන්නවා. සමහර අය පොඩි එකා කාලේ ඉදලා එක එක්කෙනා එක් ගහපු ෆොටෝ වගේ ඒවා ෆෝන් වල දාගෙන ‘මම මෙහෙම මෙහෙම පොරවල් එක්ක හිටපු පොරක් හොෙ`ද්’ වගේ එකක් නෙරාදක්වන්න උත්සාහ කරනවා.

එක පැත්තකට නමක් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වෙනවා කියන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට පත්වීමක් වගේ එකක්. තව ආකාරයකට කීවොත් ලෙජන්ඞ් එකක් වෙනවා කියන එක. කිසිවෙකුට ශ්‍රේෂ්ඨත්වය, ලෙජසි ලංකරගන්න බෑ. ශ්‍රේෂ්ඨත්වය තමන් වෙත ල`ගා වෙනකල් ඉවසගෙන ඉන්න වෙනවා. දෙහි කප කප, මැජික් බෝල මිරික මිරික, බිල් බෝර්ඞ් කටවුට් පෝස්ටර් ෆෙස්බුක් ඇඞ්ස් වගේ දේවල් හරහා ඒ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ල`ගා වෙන්නේ නෑ. ඒ කියන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට, ලෙජසියක් බවට හෝ බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් බවට පත් විය යුතුයි කියලා දැඩිව අධිශ්ඨාන කරගන විසිහතර පැය තුන්සිය හැටපස් දවසේ ඒ වෙනුවෙන් තද කෑවාට එහෙම වෙන්න බෑ. එහෙම වුණාම වෙන්නේ පිස්සෙක් වෙන එක. ලියලා තියන්න සෙල්ලිපියක්වත් නැති මොහොතක ක‍්‍රියාවලියක ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ලෙජන්ඞ් එකක් බවට පත් වුණු චරිත එක්ක ගලපනකොට වැටහෙනවා. ඒක කොච්චර අමාරුද කියලා මයිකල් ජෝර්දාන් මෙහෙම කියනවා. ‘මට පහර නව දහසක් මගහැරුණා. තරග තුන්සීයක් විතර පැරදිලා තියනවා. විසි හය වතාවක් තීරණාත්මකම වෙලාවේ දැඩි විශ්වාසෙන් ගහපු පහරවල් වැරදිලා තරග පැරදුණා. ඒත්, මම මහන්සි වුණා. ඒක මෙපමණයි කියලා ප‍්‍රමාණයෙන් කියන්න බෑ. ඉතිං, ඇමරිකාවට ඉන්න විශ්වාසවන්තම තරග දිනවන්නා මම.’

මම කැමතියි අවසානේ දී මෙතෙන්ට පිකාසෝව ගේන්න. ඒ ඔහුගේ කතාවක් නිසා. පිකාසෝ මෙහෙම කියනවා. ‘මගේ අම්මා පොඩි කාලේ කියනවා, උඹ සොල්දාදුවෙක් වුණොත් ජෙනරාල් කනෙක් වෙයං. උඹ පැවිද්දෙක් වුණොත් පාප් වහන්සේ වෙනකල් පලයං කියලා. ඒත්, අවසානයේ දී මම පේන්ටර් කෙනෙක් වුණා. ඉතිං මම පිකාසෝ වුණා.’ පිකාසෝ පාප් කෙනෙක් වුණානම් ලිස්ට් එකක තවත් එක නමක් විතරයි. පිකාසෝ ජෙනරාල් කෙනෙක් වුණානම් ලිස්ට් එකක් තවත් එක නමක් විතරයි. පිකාසෝ පිකාසෝ වුණාම එතන ලිස්ට් එකක් නෑ. ලොකු ඉඩක ලොකු අකුරින් තනි නමක් තියනවා. ඒ පිකාසෝ කියලා. නම් බ‍්‍රෑන්ඞ් වෙන්නේ එහෙම.
 භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Tuesday, August 8, 2017

උන්ට මතක නෑ | අපිට ලැජ්ජා නෑ

කවුරු වුණත්, මොනම කොලොප්පමක් වුණත් ඉවසන සීමාවක් තියනවා. ඒක උසාවියක, පාර්ලිමේන්තුවක ඉ`දලා හංදියේ කඬේ බජාර් එක දක්වාම වලංගු කාරණයක්. මට මතක නෑ, මම දන්නෑ කියලා උසාවියට වෙට්ටුවක් දාලා ගෙදර යන්න හිතාගන ආපු ගොඩක් අය වංගු නැතුව කෙළින්ම මහඋළු ගෙදරට, කොළ නැති ගහට ගිය හැටි අපි දැක්කා. ඒ ඒ අයට මතක තිබුණත් නැතත් කතාවේ සිද්ධියේ ඇත්ත නැත්ත තර්ක විතර්ක වල බර ආදිය අනුව අච්චු වෙනවද නැද්ද කියලා තීන්දු වෙයි. ඒ නිසා අපිට තියෙන්නේ, වෙලාව එනකල් බලාගන ඉන්න. හැබැයි මෙහෙමයි. හැම දේම අහසින් පහල වෙනකල් හරි පොළව පළාගන මතුවෙනකල් හරි බලාගන ඉදලා හරියන්නෑ. ඔය හැම සිද්ධියකදීම අපි අපිට අදාල කෑල්ල විගණනය කරගන්න ඕනේ. අපිට කරන්න පුළුවන් දේ තමයි, ඒ ඒ සිද්ධියට අදාලව අපිට වැරදුණු තැනක් තියනවානම් ඒකට අදාල නිවැරදි කිරීම කර ගන්න එක. ඓතිහාසිකවම අපි කරමින් ඉන්නේ තක්කඩින්ට නරුමයින්ට ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රවාදී රිලේ බැටන් එක දීලා, ඔවුන් ඒක අරගන ඉබාගාතේ දුවනකොට දුරට වෙලා ෂික් ෂික් කිය කියා වද වෙන එක විතරයිනේ. ඊට පස්සේ හන්දිගාණේ බස් හෝල්ට් වල කඩවල් ල`ග ‘අපි මාරම හො`දයි. ඒත් එයාලා පට්ටම චාටර්’ වගේ සවෝත්තමවාදී ආත්මපොරවාදී ප‍්‍රකාශ නිකුත් කරමින් ඉන්න එක.

ඔබත් මමත් ඇතුළු අපි බෙහෝමයක් හැමදාම කළේ එක එක්කෙනාට ඇගිල්ල දික් කර කර මොන දේ වුණත් කාගේ හරි ඇගේ හේත්තු කරලා අපි සුදනෝ වෙන්න උත්සාහ කරපු එක. වෙලාවකට ආණ්ඩුවේ, වෙලාවකට දේශපාලනඥයින්ගේ, වෙලාවකට මීඩියාවල, අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයේ, සමාජ ක‍්‍රමයේ වගේ ඒ ඒ වෙලාවට අපිට බයිට් එකට ගන්න එක එක දේවල් තිබුණා. ඒ නිසාම අපිට අපේ ඇහේ තියන පොල් ලී පෙණුනේ නෑ.

අපි ඡුන්දේ දාන ක‍්‍රම කීපයක් තියනවා. ඒකෙන් එකක් තමයි ට‍්‍රැෆික් නඩුවකට පෙරකදෝරුවෙක් අල්ලනවා වගේ ඡුන්දේ දාන එක. කොහොමත් ඉතිං වැරදිකාරයා කියලා දඬේ ගෙවලා එන එකනේ කියලා උසාවියට පය ගහනකොට හම්බෙන පළවෙනි කෙනාටම නඩුව දෙනවා. මොන අද්වකාත් උන්නැහේ ඇල්ලූවාත් අන්තිම උත්තරේ එකයිනේ. අනෙක් ක‍්‍රමේ තමයි ලොකු නඩු වලට නමගිය පෙරකදෝරුවෝ අල්ලන ක‍්‍රමේ. නම ලොකු නිසා නඩුව දෙනවා. අපි වගේම ගොඩක් අය එයාටම නඩු ගොඩක් දීලා නිසා එයාට අපිත් එක්ක කතා කරන්නවත් වැඩි වෙලාවක් නෑ. ඉතිං දින ගන්නවා, ජූනියර්ස්ලා එවනවා, මෙඩිකල් දානවා වගේ ඒවා. පෙරකදෝරු මහත්තයා දෙපාරක් හබම්බෙන කාලේ අතරවාරේ දී තොටළ`ග තොරණේ ජාතක තුනක් බැලියහැකි. අනිත් ක‍්‍රමේ තමයි, හො`දට ගට තියන හො`දට කට තියන අයට නඩු දෙන එක. ඇත්තටම කටට ගටට නඩුව දුන්නට අන්තිමේට දිනන්න වගේම සල්ලිත් නෑ ඇපත් නෑ වගේ උත්තරයක් එන්නත් පු`ථවන්. නඩු කියන්නේ කටවත් ගටවත් නෙවෙයි කියලා අපි ගොඩක් අයට තේරෙන්නෑ. ඊට අමතරව ලස්සන නෝනලාට, මාර වාහනේක එන මහත්තයාට, ලොකු ගෙයක් තියන මහත්තයාට, රාළහාමිලා හො`දයි කියන නෝනාට එහෙමත් අපි නඩු දෙනවා. හැදෑරීමකින් පස්සේ නඩුවක් දෙන්නේ හරි කලාතුරකින්. ඡුන්දේත් ඒ වගේම තමයි.

ඔය දේශපාලන පක්ෂ, අපේක්ෂකයෝ වගේ අය මිටි පිටින් අච්චු ගහලා බෙදන ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශ, මැතිවරණ පොරොන්දු වගේ ඒවගෙන් බෝට්ටු රොකට් හදලා පා කරලා යැව්වට අපි කීයෙන් කී දෙනාද ඒ කඩදාසි කියවන්නේ. ඉතිං ඇත්තටම අපි දන්නෑ, අපි ඡුන්දේ දුන්නේ කාටද මොකටද කියලා. ඒ නිසාම තමයි දිනන අයට කියපු දේ නොකරන්නත් නොකියපු දේ කරන්නත් පුළුවන් වෙලා තියෙන්නේ. එක අතකින් මෙහෙම දේකුත් තියනවා. ඒවගේ තියන දේවල් නොකියවන එකත් එක පැත්තකින් හො`දයි. සමහර අයගේ පත‍්‍රිකා වල තියෙන්නේ හ`දට ඉණිමගක්, නුවරට වරායක්, නළලට සෙරෙප්පුවක් කකුළට තැල්ලක් වගේ ඒවානේ.

ඉතිං අපි කොහොමද හරිම දේවල් දැනගන්නේ. පෙරයීමක් කරන්නේ. ඒක තමයි ලොකුම ප‍්‍රශ්නේ. හො`ද ඡුන්දදායකයෙක් කිසිම දවසක හැම ප‍්‍රවෘත්තියක්ම සමාජජාලා වලින් ගන්නේ නෑ. ඇත්තටම සෝෂල් මීඩියා කියන්නේ ඩොලර් මත නිව්ස් වැලිව් එක තීරණය වෙන තැනක්. ඕනම පට්ට මුසාවක් ඩොලර් පණහක් හැටක් වියදම් කරලා තථාගත දහමටත් වඩා සත්‍යයයි කියලා පෙන්නලා පතුරවන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඕනම සත්‍යයක් යට ගහන්නත් වියදම් වෙන්නේ ඒ වගේ පොඩි ගාණක්. එහෙව් තැනකින් ගත්ත ප‍්‍රවෘත්ති තමයි, අපි කියන්නේ ෆෙස්බුක් එකේ අරෙහෙම තිබ්බා මෙහෙම තිබ්බා කියලා. සෝෂල් මීඩියා කියන්නේ, කාගේ හරි ෆොටෝ එකක් බලන්න පොඩි චැට් එකක් දාන්න වගේ හීනි ප‍්‍රබෝධයකට හො`ද තැනක් වුණාට විශ්වසනීය ප‍්‍රවෘත්ති මූලාශ‍්‍රයක් නෙවෙයි. පස් දෙනා පණහක් කරලා පෙන්නන්නත්, පනස් දාහක් පනහක් වගේ පෙන්නන්නත් ඒ මීඩියා වලට පුළුවන්. අපි ආගමටත් වඩා විශ්වාස කළාට මීඩියා අපිට සත්‍යාවබෝධය ලබා දෙන්නේ එහෙමයි.

අපිට තියන එකම ආරක්ෂාව තමයි, අපේ නායකයින් තෝරා ගන්නකොට පොඩි හැදෑරීමක් කියවීමක් එක්ක තෝරාගන්න එක. ඇත්තම කාරණේ අපි හිතාගෙන හිටියට අපි මාරම ප‍්‍රඥාවන්තයි දාර්ශනිකයි කියලා අපිව අන්දන්න වැඩි මහන්සි ගන්න ඕනේ නෑ. කවුරු හරි අපිට රෙද්ද පෙන්නපු ගමන් අපි කපලා මහලා ඇ`ද ගන්නවා. ?ත් දවාලේත් ඉ`දගනත් හිටගනත් සැතපෙමිනුත් මේ වැඬේ කරමින් ඉන්නවා. අපි ආයේ ආයෙත් කරනවා. ලැජ්ජා වෙවී ලැජ්ජා වෙවී, ඒ වුණත් එකම දේ ආයේ ආයෙත් කරනවා. එහෙම නොවෙන්න පට්ට හොරු මාර පොරවල් බවට පත් වෙන්නේ නෑනේ. එහෙව් අපි, අපේ හැදෑරීම වගේ දේවල් ගැන වැඩියේ කතා නොකර ඉන්න එක හො`දයි.

ඒත්, එහෙමයි කියලා අපිට මේ දේවල් වලින් වියුක්තව හැසිරෙන්න, ජීවත් වෙන්න බෑනේ. එහෙනම් මොකද්ද කරන්නේ. අඩුම තරමේ, අපි එකම වරද දෙපාරක් නොකර ඉමු. එකම හොරා එකම තැනින් එකම ගෙදරට පැනලා හොරකම් කරනවානම්, දෙවෙනි වාරේ හොරකමේ වගකීම ලැජ්ජාවෙන් වුණත්, ගෙහිමියාට භාරගන්න සිද්ධ වෙනවා.
 භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්

Friday, August 4, 2017

තම රටට අභිමානය එක් කළ දුම්රිය කෞතුකාගාර - ADA NewsPaper

දුම්රියේ අතීතය වර්තමානය හා අනාගතය පදනම් කරගත් දුම්රිය කෞතුකාගාර ලෝකයේ දුම්රිය මූලික කර ගත් උප සංස්කෘතීන් ඇති බොහෝ රටවල ඇත. ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරය යැයි ඇ`ගිල්ල දිගු කොට පෙන්වීමට තරම් පරිපූර්ණ දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් මෙරට මෙතෙක් ස්ථාපිත වී නොතිබුණ ද දුම්රිය සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දක්වන අය වෙනුවෙන්, මෙතෙක් ලොව විවිධ ස්ථානයන්හි ස්ථාපති කර ඇති ලෝක මට්ටමේ ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාර මගින් අපට බොහෝ දේ දැන ඉගෙන ගත හැක.

මහා බි්‍රතාන්‍යයේ යෝර්ක්හි පිහිටුවා ඇති ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරයට දේශභ්‍යන්තරිකවත් ජාත්‍යන්තරවත් හිමිවන්නේ සුවිශේෂී වටිනාකමකි. දුම්රිය හා බැදුණු වසර තුන්සියයක ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ පමණක් ලක්ෂයකට අධික සංඛ්‍යාවක් මෙම කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශන වස්තූන් ලෙස තැන්පත් කර ඇත. එපමණක් නොව, දුම්රිය පිළිබ`ද ලිපි, පෝස්ටර් ආදිය මෙන්ම කලා සාහිත්‍ය මාධ්‍යයන් තුළ දුම්රිය පිළිබ`ද වූ නිර්මාණයන් බොහෝමයක් මෙහි ඇත. අතීතයේ පටන් භාවිත වූ තාක්ෂණික උපකරණ, දුම්රිය සංඥාවන් ආදී සියල්ල මෙහිදී දැක ගත හැකිය. විෂය පිළිබ`ද පුළුල් දැනුමකින් හා අවබෝධයකින් යුතු උපකාරක සේවා සපයන්නන් විසින් මෙහි පැමිණෙන සංචාරකයින් වෙත ලබා දෙන දැනුම ශාස්ත්‍රාලීය අධ්‍යයනයකට සමානය. එසේම, දුම්රිය සේවය තුළ සාර්ථකත්වයට පත්වූ යෙදවූ මෙන්ම විවිධ කටයුතු වෙනුවෙන් විවිධ මට්ටම් දක්වා පමණක් සිදු කළ පර්යේෂණයන් සම්බන්ධයෙන් පවා තොරතුරු මෙහිදී දැක ගත හැකිය. එපමණක් නොව, යෝර්ක් කෞතුකාගාරය සතුව ඩිජිටල් පුස්තකාලයක්ද ඇති අතර ඒවාහි ඇති පොත පත ලේඛන මෙන්ම කාල සටහන්, සිතුවම් ආදියද පාඨකයින්ට පහසුවෙන් පරිශිලනය කළ හැකිය.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉලිනෝයි ප්‍රාන්ත දුම්රිය කෞතුකාගාරය සාර්ථක හා විධිමත් දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් පිළිබ`ද ප්‍රතිමූර්ති සාක්ෂියක් සපයයි. වාෂ්ප, ඩීසල්, විද්‍යුත්, භාණ්ඩ ප්‍රවාහන සහ මගී ප්‍රවාහන උපකරණ හා රථ මෙන්ම දුම්රිය මාර්ග, සංඥා, ගොඩනැගිලි හා අනන්‍ය භූගෝලීය ලක්ෂණයන් විදහාපාන දේවල්, රේල් බස්, මෙහෙයුම් උපකරණ ආදී සියල්ල මෙහි විධිමත්ව ස්ථානගත කර ඇත්තේ පරම්පරා ගණනක් පිළිබ`ද අවබෝධයක් ලබා ගත හැකි පරිදිය. එසේම, පුස්තකාලයක් විද්‍යුත් මෙහෙයුම් පද්ධතීන්, අධ්‍යාපන කේන්ද්‍ර, සම්මන්ත්‍රණ ශාලා, අධ්‍යාපනික හා ප්‍රදර්ශනික භාණ්ඩ ආදියෙන් මෙය සමන්විත වන අතර දුම්රිය අත්දැකීම් බොහෝමයක් එහිදී අත්වි`දිය හැකිය.

අප දන්නා පරිදි අපේ රටේද දුම්රිය හා සබැ`දුණු ගීත, නාට්‍ය, සිනමා නිර්මාණ පමණක් නොව ජනකතා හා සමාන පෞරාණික කතා, ගීත ආදිය බොහෝමයක් ඇත. එමෙන්ම මහා බි්‍රතාන්‍යයේ හා අමරිකාවේ ද දුම්රිය හා සබැ`දුණු ජන සාහිත්‍යයක් පවතින බව ඔබ ඇතැම් විට නොදන්නවා ඇති. ඒ නිර්මාණ ද හැම එකක්ම පාහේ යෝර්ක් හා ඉලිනෝයි දුම්රිය කෞතුකාගාර වලදී දැක බලා ගත හැකි වීම විශේෂත්වයකි.
 
එසේම ලෝකප්‍රකට මෙම කෞතුකාගාර දෙකේදීම ටීෂර්ට් කැප් ඔරලෝසු වැනි සමරු සිහිවටන, මතක සටහන්, පොත පත මිලදී ගැනීමේ අවස්ථාවද ඇත. තවත් සදහන් කළ යුතු කරුණක් නම් මෙම කෞතුකාගාර වැඩිහිටියන්ට පමණක් නොව දරුවන්ට පවා ඉතාම ආකර්ෂණීය ස්ථානයන්ය. ඡායාරූප ලබා ගැනීම වෙනුවෙන්ම සෑදුණු ස්ථාන, දුම්රිය කෞතුකාගාර මිතුරු සමාජ, සමාජ හා සංවිධාන මෙන්ම කෞතුකාගාරය වෙනුවෙන් කෞතුක භාණ්ඩ හා ආධාර ප්‍රදානය කරමින් මීට දායක වීමේ අවස්ථාවක් ද පැවතීම තුළින් මෙහි යන එන පුද්ගලයින්ටද මෙහි ක්‍රියාකාරකම් හා එක්වීමට අවස්ථා සැලසීමක් සේ සැලකිය හැකිය.

බි්‍රතාන්‍යයේ හෝ අමරිකාවේ පමණක් නොව පමණක් නොව, අසල්වාසී ඉන්දියාවේ ද ස්වකීය ගමනාගමන හා ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ ජීවනාලිය වන් දුම්රිය සේවාව පිළිබ`ද වූ කෞතුකාගාරයක් නව දිල්ලි අගනුවර පිහිටුවා ඇත. ඔවුන්ට අනුවම, එය ඉන්දීය දුම්රිය උරුමය පිළිබද ලෝකයට කියාපාන අතුරුමුහුණතයි. ටෝකියෝ, හොන්කොන්, බුලවායෝ හෝ නයිරෝබි හෝ වේවා දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් යනු සිය ජාතියේ උරුමයකි. එපමණක් නොව, එවැන්නක් අවිධිමත් නමුත් පුළුල් අධ්‍යාපනයක් ලබා දෙන ශාස්ත්‍රාලයකට සමානය. ඇතැමුන්ට පැරණි කෝච්චි පෙට්ටි හා අත්හැර දැමූ දේවල් වල එකතුවක් ලෙස පෙණුන ද කෞතුකාගාරයක් යනු යුග ගණනක අත්දැකීම්වල සම්පිණ්ඩනයක් පැය කිහිපයක දී අත්වි`දිය හැකි තැනකි. පර්යේෂකයින්ට හොද පර්යේෂණාගාරයකි. විද්‍යාලයකි. ශාස්ත්‍රාලයකි.

- මාලින්ද ජයතිලක

Tuesday, August 1, 2017

ශිෂ්‍යත්ව විභාගය - පිළිවෙතින් පෙළගැසෙමු

බැලූ බැල්මටත් ප‍්‍රසිද්ධ මතයට අනුවත් ශිෂ්‍යත්ව විභාගය කියන්නේ පොඩි උන් විනාස කරන, තලලා පොඩි කරලා හප කරලා දාන, සූරලා මිරිකලා සූප්පු කරන තරම් පීඩාකාරී ඉවෙන්ට් එකක්. සෙල්ලම් වයසේ ඉන්න උන්ට සෙල්ලම් කරන්න නැති, හය හය හමාර වෙනකල් නිදා ගන්න  ඕන වයසේ උන් හතර හමාරට කූද්දලා බරපතල වැඩ ඇතිව අධ්‍යාපන දඩුවම් දෙන, නිදි කිරා වැටි වැටී නළල මේසේ වැදුණත් කිසි සමාවක් නැති ? පංති වගේ වධකාගාරගත ජීවිතයක් උරුම කරලා දෙන තත්ත්වයක්. මනෝ විද්‍යාඥයෝ, අධ්‍යාපනඥයෝ, දාර්ශනිකයෝ වගේ නානාප‍්‍රකාර උදවිය මාර ගේමක් දුන්නත් ඒ අයට අනුව අවුලක් කියලා කියන මේ තත්ත්වයෙන් රට මුදාගන්න ඒ සියලූ දෙනා අසමත් වෙච්ච බවක් හැර අබමල් රේණුවක ප‍්‍රතිඵලයක් ලැබිලා නෑ. ඒක එහෙම වෙන්නේ ඇයි.

මේක ලියන්න හිතුණේ කාරණා දෙකක් නිසා. එකක්, අගෝස්තු කියන්නේ ශිෂ්‍යත්ව මාසේ. අනෙක මේක.. මාධ්‍ය මිතුරෝ ටිකක් එකතු වුණු තැනක සාමිචියේ ඉන්නකොට ? හතහමාරට විතර එතනින් නැගිටින්න අවසර ඉල්ලපු යාළුවෙක් කීවා, ‘මචං පොඩි එකා ශිෂ්‍යත්ව පංතියෙන් ගන්න තියනවා. මම ගිහිං ආයේ එන්නම්’ කියලා. ගොඩක් අයගේ ප‍්‍රශ්නේ වුණේ, ‘පොඩි උන්ට ඇයි බං ඔය වද දෙන්නේ’.
ශිෂ්‍යත්වෙත් ගැන කතා කළාම, තියනවායි කියන ලොකුම අවුල තමයි මේ පුංචි උන්ගේ පුංචි වයසට දරාගන්න බැරි තරම් ලොකු බරක් ඒ වයසෙදි කරට දෙන එක හොද මදි කියන එක. ඔව් ඒක ඇත්ත. ඒ්ත්, අපි දැකලා තියනවනේ විභාග සමයේ ආතල් ගන්න ගොඩක් අය ජීවිතේ ඉතිරි කාලේ ආතල් කුඩු කරගෙන ජීවත් වෙන හැටි. විභාගයක් සමත් වෙනවා කියන්නේ හැමදේම සමත් වීම නෙවෙයි කියනවා වගේම විභාගයක් අසමත් වෙනවා කියන්නේ හැම දේම අසමත් වෙනවා කියන එක නෙවෙයි. ඒක ඇත්ත. නමුත්, විභාගයක් ගොඩ දා ගන්නවා කියන්නේ ගොඩක් දේවල් ගොඩ දා ගන්න අවශ්‍ය අඩිතාලම දාගන්නවා කියන එක. අනිත් එක තමයි, අපිට කිව්වට ‘එපා දරුවන්ට බර දෙන්න’ කියලා එහෙම කියන ගොඩක් අයගේ දරුවෝ ? හත අට වෙනකල් ශිෂ්‍යත්ව පංති වල. එහෙම නැත්තං එයාලගේ දරුවෝ ලිස්ට් එකෙන්, කෝටා එකෙන් දැනටමත් ලොකු ඉස්කෝල වල.

ශිෂ්‍යත්වය කියන්නේ නේරාංනාව, ඇමසන්, කොන්ගෝ, මිසුරි තරම් මහා පළල ගංගාවක් වෙච්චි ගමෙන් නගරයට- එහෙම නැත්නම් ගෙදර ළ`ග තියන පහසුකම් අඩු ඉස්කෝලෙකින් ‘හො`ද ඉස්කෝලෙකට’ යන්න තියන අනර්ඝතම අවස්ථාවක්.  අනුන්ගේ ගෙවල් වල ඇඩ‍්‍රස් දාලා පොඩි උන්ට ගල් පැළෙන බොරු කට පාඩම් කරවලා ලක්ෂ ගණන් මිල මුදලින් හා බඩු භාණ්ඩ වලින් එහා මෙහා සංසරණය වෙලා ළමයෙක්ව ටවුමේ ලොකු ඉස්කෝලෙකට දාගන්න හයියක් නැති වත්කමක් නැති අයට වගේම එහෙම පිට පාරෙන් යන්න වැඩි කැමැත්තක් නැති හැමෝම වෙනුවෙන් තියන අවස්ථාව වගේම, ශිෂ්‍යත්වය කියන්නේ කාගේවත් ලියුමක් නැතුව ලිස්ට් එකක් නැතුව වචනාර්ථයෙන්ම කඩඉම පණින ළමයෙකුට නිසි වටිනාකමක් හම්බෙන අවස්ථාවක්.

හැට හැත්තෑ ගණන් වලට වඩා අපි ශිෂ්‍යත්වේ ලියන අනූ ගණන්වල තත්ත්වය ගොඩක් වෙනස්. ඒ දවස් වල නොතිබුණු ටියුෂන් පංති, අනුමාන ප‍්‍රශ්න, ආදර්ශ ප‍්‍රශ්නෝත්ර එහෙම අපේ කාලෙදි ආවා. ඒත් ටියුෂන් පංති එහෙම තිබුණේ සීමිතව. හැබැයි අද වෙනකොට තුනේ ඉ`දලා පහ වෙනකල් එකයි හයේ ඉ`දලා අට වෙනකල් තව එකයි වශයෙන් දවස් හතට ටියුෂන් පංති දහයකට විතර යන්න සිද්ධ වෙලා. හැම පත්තරේකම ශිෂ්‍යත්ව අතිරේක. හැම පොත් කඬේකම වගේ වැඩියෙන්ම විකිණෙන දේවල් වලින් එකක් තමයි ශිෂ්‍යත්ව ප‍්‍රශ්නෝත්තර පොත්. ඊට අමතරව එක එක ජාතියේ තව තව දේවල් ගොඩක්. මේ හැම එකක්ම අලූතෙන් බිහි වෙන්නේ පැතිරෙන්නේ අදාල අංශයේ පවතින තරගකාරීත්වයට සමානුපාතිකව. ඒ තරගය ඇති වෙන්නේ ඉල්ලූම වැඩි වෙලා අවස්ථාවන් සීමිත වෙනකොට. මිෂනාරී, බෞද්ධ සහ ඒ ඒ කාලේ අලූතෙන් පාසල් හැදිලා අධ්‍යාපන ආයතන නිර්මාණය වුණාට පස්සේ සහ කන්නංගර මහත්තයා ජාතික පාසල් ටික හැදුවට පස්සේ මුළු රටේම ජනප‍්‍රිය සහ ප‍්‍රධාන පෙළේ පාසල් ගණයට වැටෙන ඉස්කෝල කීයද අලූතෙන් පටන් ගත්තේ. (ඉස්කෝල නම් පටන් ගන්න ඇති. ඒත්, ජනප‍්‍රිය සහ හො`ද කියන ක්ලාස් එකේ ඉස්කෝල.* අවුල තියෙන්නේ එතන. ඞී.එස්. එක, නුවර රණබිමේ සහ තව පාසල් කීපයක් විතරක් ඒ ලයිස්තුවේ මතකයට එනවා. කාටත් පිළිගන්න පුළුවන් කවුරුත් නිරායාසයෙන් පිළිගන්න ජනප‍්‍රිය සහ ඉහළ පහසුකම් සහිත පාසල් ටිකක් හදන්න  ඕනේ. ඒත්, ඒක බෝර්ඞ් මාරු කරලා කරන්න අමාරුයි. උගන්නන්නේ එකම සිලබස් එක වුණත් එකම ගුරුවරු වුණත් ඔය කියන ඉස්කෝලෙකුයි හරිහමං වැසිකිළියක්වත් නැති ඉස්කෝලෙකුයි අතර ලොකු වෙනසක් තියනවා.

ඇත්ත උවමනාව මොකක් වුණත්, ඇමතිට මන්ත‍්‍රීට ඊළග ඡුන්දෙදි උදව් ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ ලොකු ඉස්කෝලේ ආදිශිෂ්‍ය සංගමේනුයි දෙමව්පිය සංගමේනුයි නිසාත් පොඩි ඉස්කෝල වල ඉන්න පොඩි මිනිස්සුන්ගේ ඡුන්දේ ගන්න  ඕනේ පාසල් සංවර්ධනය වගේ දේවල් නොවන වෙන වෙන දේවල් නිසාත් මැති ඇමතිලා අල්ලන්නේ ලොකු ඉස්කෝල ටික. ප‍්‍රතිපාදන, දීමනා, තෑගි බෝග වැඩියෙන් බෙදෙන්නේ එතෙන්ට. ලක්ෂ දහයක් පහළවක් වෙන් කරලා වැසිකිලියක්, පංති කාමරයක් හදන්න ඇඹරුණත් අර ඉස්කෝල වල දෙවෙනි පිහිනුම් තටාකෙට, ලොකු එකට අමතරව හදන පොඩි ඔඩිටෝරියම් එකට කෝටි ගාණක් අත දිගෑරලා දෙනවා. ඉති ඔය පරතරේ අඩු වෙයිද. එහෙව් රටක ? දවල් නැතුව පාඩම් කරලා ජීවිතේ ගොඩ දානවා ඇරෙන්න වෙන විකල්පයක් නෑ කියලා අමුතුවෙන් කියන්න  ඕනේ නෑ. හොදම පාසල ගෙදර ළ`ගට එන්නේ නැත්නම් දරුවන්ට සිද්ධ වෙනවා හො`දම පාසලක් හොයාගන යන්න.

මමත් ඇතුළුව ලක්ෂ ගාණක් ගෑණු පිරිමි එකං වුණේ ශිෂ්‍යත්ව කඹේ එල්ලිලා. එයාලගෙන් ඇහුවානම් කියයි, එහෙම නොවුණා නම් අද වෙනකොට දෛවය වෙනස් වෙන්න ඉඩ තිබුණු විදිහ. අපේ පංතියේ උන්ට තියන ගැලවුම්කාරී මාවත වුණු ශිෂ්‍යත්ව විභාගේ වටිනාකම දන්නේ කඹේ අල්ලගෙන මේ ඉවුරෙන් එහා ඉවුරට පැන්න මිනිස්සු විතරයි. උපන් දා ඉදං එහා ඉවුරේ ඉන්න අයට මේකේ බරපතලකම දැනෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා කඹේ එපා කියනවා. ඒ වගේම, එහා ඉවුරේ ඉන්න මෙහා ඉවුරේ උන් එහා ඉවුරට මාරු වුණාම තමන්ගේ අධිකාරය සහ බලය බි`ද වැටෙයි කියලා බය පිරිස් දන්නවා මේ කඹේ තියන බරපතලකම. ඒ නිසා කඹේ කපන්න කියනවා. ඔව්.. ශිෂ්‍යත්වේ කියන්නේ ලෝකාවබෝධය ලබා ගෙන බුද්ධත්වයට පත් වුණා වගේ එකක් නෙවෙයි තමයි. හැබැයි, ඒක තීරණාත්මක කාරණයක්. ඒක කොච්චර තීරණාත්මකද කියනවා නම් හරියට සත්තිකුඹ ජාතකේ ගිරව් දෙන්නා වගේ. උන් දෙන්නගේ ජීවිතේ තීරණාත්මකම සිද්ධිය වුණේ වැටුණ පැත්ත මොකද්ද කියන එක.
ඔව්. මේ අවුල ලෙහන්න නම් සිස්ටම් එක වෙනස් කරන්න  ඕනේ. හැම පාසලක්ම එක සමාන තත්ත්වයට පත් කරන්න  ඕනේ. දරුවන්ට ආතතියකින් තොරව ජීවත් වෙන්න ඉඩ දෙන්න  ඕනේ. උන්ට උන්ගේ නිදහස දෙන්න  ඕනේ. ඒත් එහෙමයි කියලා, එක එක්කෙනාගේ දෙන්නම් කාසි පොරොන්දු වලට රැුවටිලා, ඔබේ දරුවාව අවධානමකට හෙළන්න එපා. ‘වැඩි සෙල්ලම් නවත්තලා පාඩම් කරපං කොල්ලෝ’ කියනකොට අද ක`දුළු බේරුණත්, දවසක් ඔවුන් ඔබට ස්තූති කරාවි. ඒ කතාව ජනප‍්‍රිය මතයට එක`ග නොවුණත්, අපිට සිද්ධ වෙනවා ලෝක යථාර්තයට මුහුණ දෙන්න.

භාරත ප‍්‍රභාෂණ තෙන්නකෝන්
Bharatha Prabhashana Thennakoon
Mawbima Young -යං

Wednesday, July 26, 2017

නව ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරක් අවශ්‍ය ඇයි | Rivira NewsPaper

ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය සහ දුම්රිය සේවය පරම්පරා ගණනාවක් පසුකර තිබේ. ප්‍රවාහන හා ගමනාගමන ක්ෂේත්‍රයේ කේන්ද්‍රීය හැරවුමක් සනිටුවන් කරමින් දහ නව වන සියවසේ දී එංගලන්තයෙන් ආරම්භ වූ දුම්රිය සේවාවේ අත්දැකීම් සහ ප්‍රතිලාභයන් ඉන් වසර කිහිපයක් ඇතුළතම ශ්‍රී ලාංකිකයින් වන අපට ද හිමි විය. ඉන් පසු අද දක්වා මෙරට දුම්රිය සේවාව ගමනාගමන මාධ්‍යයක් ලෙස මෙන්ම භාණ්ඩ ප්‍රවාහන මාධ්‍යයක් ලෙස ද ඉතාම ප්‍රචලිතව භාවිත කෙරේ.

පැය කිහිපයක් තුළ මුහුදුකරයේ සිට විවිධ අත්දැකීම විදිමින් සමාජ, සංස්කෘතික, පාරිසරික විචිත්‍රත්වය විදිමින් ගමන් කළ හැකි මාධ්‍යයක් වේ නම්, ඒ ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය සේවාවම පමණි. එය ලොව අන් කිසිදු රටක දී අත්විදිය නොහැකි විශේෂ තත්ත්වයකි. එලෙස, සංචාරක කර්මාන්තය වෙනුවෙන් සිදුකෙරෙන දායකත්වය මෙන්ම කාර්යාල සේවකයින්ගේ අති බහුතරයක් තම ගමනාගමන අවශ්‍යතා සපුරන්නේ දුම්රියෙනි. එදිනෙදා සිය ප්‍රවාහන පහසුකම් සපයා ගැනීම ස`දහා දුම්රිය භාවිත කරන පිරිසද විශාල ගණනකි. එකී දුම්රිය සේවාව තවදුරටත් සංවර්ධනය විය යුතු බවත් තව තවත් පහසුකම් වලින් අනූන සේවාවක් බවට පත් විය යුතු බවත් සියලු දෙනා පිළිගන්නා සත්‍යයකි. මේ කතා කරන්නට සූදානම් වන්නේ දුම්රිය සේවයේ එවැනි අඩුලුහු`ඩු පිළිබ`ද නම් නොවේ.

දුම්රිය පිළිබද කතා කිරීමේ දී "ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාර" ජනප්‍රිය මාතෘකාවක් බවට පත්ව ඇත. ඒ නව ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් ඇති කරන්නට යන බවත් ඊට ඇතැම් පිරිස් එරෙහි වන්නේ ය යන ප්‍රවෘත්තී සමගය. මේ නිසාම දුම්රියට ආදරය කරන සහ ඒ ගැන උන්නදුවක් දක්වන්නෙක් ලෙස මේ ගැන යමක් ලිවිය යුතු බව කල්පනා කළෙමි.

දුම්රිය සේවය තවත් ආයතන කිහිපයක් සමග එක්ව කොළඹ දී නව දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් ආරම්භ කිරීමට සූදානම් වන බවට මීට මාස කිහිපයකට පෙර වාර්තා විය. මේ පිළිබ`ද පියවරක් ගත් බවක් දක්නට නොලැබුණේ ඇයිදැයි සොයා බැලූ කල්හි දැනගන්නට ලැබුණේ දුම්රිය වෘත්තීය සමිති නියෝජිතයින් කිහිප පිරිසක් විසින් දිගින් දිගටම අකුල් හෙලීම නිසා මෙම ව්‍යාපෘති ප්‍රමාද වී ඇති බවයි. වෘත්තීය සමිති හා අයිතිවාසිකම් ඉල්ලන පිරිස් සමග අපේ රටේ කිසිදු ක්ෂේත්‍රයකට එතරම් දිගු ගමනක් යා නොහැකි බව නිදහසින් පසු ගෙවුණු වසර හැත්තෑව පුරාම අප දැක ඇත්තෙමු. වෘත්තීය සමිති හෝ කම්කරු සංවිධාන වලට කන්දුන්නා නම් අද වනතුරු කොළඹ කොටුවේ සිට මරදානටවත් දුම්රිය පාර සාදා නිමකරගන්නට නොහැකිව ම සුද්දෝ රට දමා යනු ඇත. ඉන් කියන්නේ වෘත්තීය සමිති නොසලකා හරින්නයැයි කියා නොව. නමුත්, දුම්රිය හෝ කුමන හෝ වේවා වෘත්තීය සමිති මොකකට වුවත් ආණ්ඩු කිරීමට හෝ රාජ්‍ය පාලනයේ යශ්ඨිය අතට ගැනීමට ඉඩ නොදිය යුතු බවයි. වෘත්තීය සමිතියක කාර්යය විය යුත්තේ, දුවන අශ්වයකුට ජවය හා ශක්තිය දෙමින් උපරිම සාර්ථක ජයග්‍රහණයක් වෙනුවෙන් දැක්කීම මිස අශ්වයාගේ අ`ඩු කැඩීම නොව.

යෝජිත නව දුම්රිය ජාතික කෞතුකාගාරයක් ඉදිකිරීමට සූදානම් වන බවට ප්‍රකාශ වීමත් සමග යටකී පරිදි දුම්රිය වෘත්තීය සමිති කෑ මොර දෙන්නේ කුමන කරුණු මත පිහිටා ද මෙන්ම කුමන හේතුවක් නිසා දැයි විමසා බැලිය යුතුය.

මෙම වෘත්තීය සමිති චෝදනා කරන්නේ ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාර කිහිපයක් ඇති විට, තවත් ජාතික කෞතුකාගාරයක් අවශ්‍ය ඇයි යන්නයි. මේ ගැන කියන්නට ඇත්තේ මෙපමණකි. කඩුගන්නාවේ හා බණ්ඩාරවෙල ඉදිකර ඇති ඊනියා ජාතික කෞතුකාගාර පිළිබ`ද කතා කරන්නට දෙයක් ඇත්තේම නැති තරම්ය. එහි යන ඕනෑම කෙනෙකුට ප්‍රත්‍යක්ෂ වන කරුණ වන්නේ, ඒවා ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඕනෑවට එපාවට බවයි.

නවීනතම පහසුකම් සහ අංගසම්පූර්ණ අංගෝපාංගයන්ගෙන් සුසැදි කෞතුකාගාරයක් බව පවසමින් මීට වසර කිහිපයකට පෙර උත්සවශ්‍රීයෙන් කොළඹ නුවර ප්‍රධාන මාර්ගයට යාබද කඩුගන්නාව දුම්රිය ස්ථානය ආශ්‍රිතය ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරය නමින් ආයතනයක් විවෘත කරනු ලැබීය. ගොඩනැගිල්ලක් වෙන්කරවාගෙන ප්‍රවේශපත්‍රයක් අළෙවි කර අදාල ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ යම් යම් දේවල් ස්ථානගත කර ඇති තැනක් මහජනයාට ප්‍රදර්ශනය කළ පමණින් එය කෞතුකාගාරයක් වන්නේ නැත. ඒ අනුව, කඩුගන්නාවේ ඇති දුම්රිය කෞතුකාගාරය ප්‍රශ්නකාරී ආයතනයකි. දුම්රිය මැදිරි කිහිපයක් හා දුම්රිය එන්ජින් කිහිපයක් වැස්සට තෙමෙමින් අව්වේ වේලෙන සේ ගාල්කර ඇත. රාත්‍රියට පරෙයියන්ද දවාලට කපුටන්ද ලගින වහළක් ඇති නමුත් වැසි දාට අහසින් පොළවට වතුර වැටෙන වහළය පසුකර කෙළින්ම පැමිණ නවතින්නේ කෞතුකාගාර පොළොවේය. මේ කෞතුකාගාරයට ගොඩ වන කෙනෙකුට ටික වේලාවකින් දැනෙන්නේ පරණ සමූපාකාරයකට ගියා වැනි හැ`ගීමකි. සිත් සංසිදුවීමට අසමත් වටපිටාව සහ ලාච්චුවක ඇසිරූ බඩු භාණ්ඩ මෙන් අහුරා ඇති භාණ්ඩ තුළින් කෞතුකාගාරයකින් අපේක්ෂා කරන නිදහස් හා පර්යේෂණාත්මක සැරිසැරීමක් අහිමිය. ආගන්තුක සත්කාර ඉතා පහළ තැනක ඇති මෙහි, යමක් කමක් කියා දෙන්නට අයෙක් නැත. පැමිණෙන අය කෙරෙහි කිසි අවධානයක් නැත. තාක්ෂණික උපාංග පිළිබ`ද දැනුවත් කිරිමක් නැත. කාර්ය මණ්ඩලය උදාසීනය. ඇතුළත මෙන්ම පිටත තත්ත්වයද එසේය.

තවද, කඩුගන්නාව වැනි තැනක් මේ සදහා තෝරාගත්තේ ඇයි යන්න තවත් ප්‍රශ්නකාරී වන්නේ කොළඹ නුවර පාර කොළඹ පිරිස් නුවර යාමට හා නුවර පිරිස් කොළඹ යාමට භාවිත කළ ද එම ස්ථානය අද වන විට හො`ද කේන්ද්‍රස්ථානයක් නොවේ. පුත්තලම, කුරුණෑගල සිට පැමිණෙන පිරිස් මෙන්ම උතුරු, නැගෙනහිර, මාතලේ, නුවරඑළිය, ඌව සහ උතුරු මැද පළාත්වල පිරිස් නුවර එන්නේ කඩුගන්නාව හමු නොවන මාර්ග ඔස්සේය. නුවරට පැමිණෙන කෙනෙක් 'අමුතු ගමනකින්' කඩුගන්නාවට යා යුතුය. නමුත් එසේ නොයමට බලපාන ප්‍රධාන සාධකයක් ලෙස අධික රථවාහන තදබදය සැලකිය හැකිය. දුර අනුව සැතපුම් කිහිපයක් වුව ද කඩුගන්නාව ඇත්තේ මහනුවර සිට පැයකට වඩා දුරින් බව මෙම ස්ථානය තේරූ පුද්ගලයින් නොදන්නවා ඇත. සීමිත ඉඩක ජනාකීර්ණ වී ඇති කඩුගන්නාව නගරයේ ඇති අසහනකාරී පරිසරය මේ කෞතුකාගාරයට එක් කරන්නේ මෙම ස්ථානයේ මෙම ආයතනය පිහිටුවීමේ දී අපේක්ෂා කළ භූමි වාසිය නොවන බව ශක්‍යතා අධ්‍යනය කළෝ නොසලකා ඇත. මෙවැනි විවිධ ප්‍රායෝගික ගැටළු හේතුවෙන් කඩුගන්නාව කෞතුකාගාරය අපේක්ෂිත අරමුණු කරා ල`ගා වීමට සමත්ව නැත.

සෙසු කෞතුකාගාර පිළිබද කියන්නට ඇත්තේ ද මේ හා සමානම කතාවකි. දුම්රිය එංජිමක්, මැදිරියක් සහ සංඥා උපාංග කීපයක් අන් අයට පෙනෙන්නට සැලැස්වීම කෞතුගාකාරයක් නොවන බව, බණ්ඩාරවෙල ඇත්තේ දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් යැයි විශ්වාස කරන සියලු දෙනාටම ගෞරවයෙන් සිහිපත් කර දිය යුතුය. දුම්රිය වෙනුවෙන් ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ජාතික කෞතුකාරයක් අවශ්‍ය බව කවුරුත් පිළිගන්නා දෙයකි. එනමුත්, සමහර දේ ඒ ඒ තැනම පල් වෙවී විස`දුම් සෙවිය නොහැක්කා කියන්නා වාගේ, මේ වන විට ස්ථාපිත කර ඇති එවන් කෞතුකාගාර ජාතික හෝ ජාත්‍යන්තර මට්ටමට සංවර්ධනය කළ නොහැකි බවද අප පිළිගත යුතුය. දුම්රිය කෞතුකාගාර අද පත්ව ඇත්තේ ප්‍රතිසංස්කරණයන් තුළින් ගොඩ ගත හැකි තැනක නොවේ. එහෙයින්, වෙනසක් අවශ්‍යය.

නාම පුවරුවකට පමණක් සීමා වූ ඊනියා ජාතික කෞතුගාරයට රැවටී, නව ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරයකට එරෙහිව ක`දවුරු බ`දින මෙම ඊනියා දුම්රිය වෘත්තීය සමිති නගන තවත් චෝදනාවක් වන්නේ, රජයේ බැංකුවක් වන මහජන බැංකුව දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් වෙනුවෙන් මුදල් යොදවන්නේ කුමන පදනමක පිහිටා ද යන්නයි.

දැනගන්නට ඇති පරිදි මෙම රාජ්‍ය බැංකුව යටකී නව දුම්රිය කෞතුකාගාර ව්‍යාපෘතිය සදහා මුදල් යොදවන්නේ දෙපාර්ශවයටම වාසිදායක පදනමක පිහිටාය. එක් පැත්තකින් ජාතික අවශ්‍යතාවක් වන ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් නිර්මාණය කිරීම සදහා එම බැංකුව මගින් මුදල් ආයෝජනය කෙරෙන අතර, එයට ප්‍රතිලාභ ලෙස (හිලව්වට) දිවයින පුරා දුම්රිය මාර්ග පද්ධතිය ආවරණය වන පරිදි නවීන පහසුකම් සහිත ස්වයං බැංකුකරණ පද්ධති ස්ථාපිත කිරීමට කටයුතු කෙරෙන බව එම තොරතුරු වල ස`දහන්ය. සාමාන්‍යයෙන් බැංකුවක් වැනි මුල්‍ය ආයතනයක් මෙවැනි ප්‍රවර්ධන සහ සේවා සැපයීමේ අවකාශයන් ලෙස දුම්රිය සේවය සතු දේපල භාවිත කිරීමේ දී ගෙවීමක් කළ යුතුය. එලෙස කරනු ලබන ගෙවීම් විවිධ සිල්ලර වැඩ ස`දහා යොදාගෙන එකවර ලැඛෙන ලොකු මුදල් කුට්ටිවලින් නිසි ප්‍රයෝජනයක් නොගත් අවස්ථාවන් දුම්රිය සේවයේ පමණක් නොව සෙසු සෑම ආයතනයකම පාහේ අප දැක ඇත. මෙහිදී මහජන බැංකුව එවැනි ගෙවීමක් නොකළ ද දුම්රිය සතු ඉඩ තමන්ට ලබා දීම වෙනුවෙන් සහ ජාතික අවශ්‍යතාවක් වෙනුවෙන් මහජන බැංකුව යොදවන මෙම මුදල් දිගුකල් පවත්නා මෙවැනි ව්‍යාපෘතියකට යොමු කිරිම පිළිබ`ද අප කළ යුතු වන්නේ දුම්රිය සේවයට ප්‍රශංසා කිරීමයි. එසේම, තමන් යොදවන මුදල් නාම පුවරු සවි කිරිම, බිත්ති පින්තාරු කිරිම වැනි සිල්ලර වැඩ ස`දහා නොයොදවා ජාතික කටයුත්තක් වෙනුවෙන් මුදල් යෙදවිය යුතු බවට වන කොන්දේසියක් මත පිහිටා ආයෝජනය කිරීම පිළිබ`ද මහජන බැංකුවට ද ජාතියේ ගෞරවය හිමි විය යුතුය.

වෘත්තීය සමිති විසින් නිකුත් කර තිබූ නිවේදනයකට අනුව, දුම්රිය සේවය යටතේ ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාර ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන්ම නව සමාගමක් ලියාපදිංචි කිරීම නීතිවිරෝධී බව කියැවේ. නීතිය දන්නා අය දන්නා කරුණ නම්, විශේෂිත වූ ව්‍යාපෘති වෙනුවෙන් රාජ්‍ය ආයතනයන් යටතේ උප ආයතන ඇති කිරීමේ ඕනෑ තරම් හැකියාවක් ඇත. එසේම, ඒ වෙනුවෙන් නීතීයේ ප්‍රතිපාදනද සලසා ඇත. රේල්වේ මියුසියම් ගැරන්ටී ලිමිටඩ් නම් සමාගම දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත්තේ ගැරන්ටීඩ් ලිමිටඩ් එකක් ලෙසය. මෙලෙස ගැරන්ටී ලිමිටඩ්, නැතිනම් ඇපයෙන් සීමිත සමාගම් ස්ථාපිත කරන්නේ ලාභ නොලබන සමාගම් ලෙසය. නිශ්චිත අරමුණක් වෙනුවෙන් ස්ථාපිත කරන මෙවැනි සමාගම් නියමිත මව් ආයතනයේ අධීක්ෂණය හා නියාමනය යටතේ පවත්වාගෙන යයි. එවැනි සමාගම් කිසිවෙක කවුරුන් සාමාජිකත්වය ලැබූව ද ඒවා ඒ ඒ පුද්ගලයින්ගේ අභිමතය පරිදි මෙහෙයවිය නොහැකිය. පැහැදිළිව දක්නට ඇති කරුණ නම්, මෙලෙස සමාගමක් ස්ථාපිත කර ඇත්තේ රාජ්‍ය සේවයේ දක්නට ඇති සාම්ප්‍රදායික අලස බව හා ප්‍රමාදය වලක්වාලමින් අවශ්‍ය අවස්ථාවන් වල දී අවශ්‍ය තීන්දු තීරණ ගෙන මෙම ව්‍යාපෘතිය කාර්යක්ෂමව අවසන් කිරීමේ අරමුණින් විය යුතුය.

තවදුරටත් කරුණු දක්වන මෙම වෘත්තීය සමිති පවසන්නේ දුම්රියේ දහසකුත් එකක් අඩුපාඩු හා අවශ්‍යතා ඇති හෙයින් දුම්රිය කෞතුගාකාරයක් වෙනුවෙන් නොව මහජන බැංකුවේ මෙම ප්‍රදානය ඒ නොයොදා එවැනි අවශ්‍යතා ඉටු කර ගැනීම වෙනුවෙන් යොදවන ලෙසයි. අප ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම එලෙස සිදුවූයේ යැයි මොහොතකට කල්පනා කළහොත්, කියන්නට ඇත්තේ එක දෙයකි. එසේ නම් මෙම කෝටි ගණනක මුදල්ද පෙර අප දන්නා පරිදිම යොමු වන්නේ උදාසීන හා අකාර්යක්ෂම නිළධාරීන් අතරටමය. තේරෙන භාෂාවෙන් කියන්නේ නම්, මේ වෘත්තීය සමිති අර අදින්නේ, දහදුක් විද උපයා ගත් වැටුපෙන් සීනි බෝල කා අවසන් කිරීමකටය. එය හාස්‍යයෙන් බැහැර කළ යුතුයැයි ලියුම්කරුවා විශ්වාස කරයි.

ලංකාවට ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරයක් අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි?

දුම්රිය පිළිබ`ද ඇත්තේ ඉහළ රසිකත්වයකි. දුම්රිය ප්‍රේමීන් හා දුම්රියට ආදරය කරන බොහෝ දෙනෙක් පිළිබද තොරතුරු සමාජ ජාලා හා මාධ්‍ය භාවිතයේ දී දක්නට ලැබේ. ඔවුහු තම රසිකත්වය හා විනෝදාංශ වෙනුවෙන් සාධාරණ මිලක් පවා ගෙවීමට සූදානම් වන පසුබිමක එය තවත් පසෙකින් දුම්රිය සේවයට හා රජයට ආදායම් මාර්ගයක් කර ගත හැක. එපමණක් නොව, සංරක්ෂණය, ප්‍රදර්ශනය හා අධ්‍යාපනය යන අංශයන්ගෙන් ද මෙරටට මෙවැනි ජාතික කෞතුකාගාරයක අවශ්‍යතාව දැඩිව දැනේ.

ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ කෞතුකාගාරයකින් බලාපොරොත්තු වන අභ්‍යන්තර හා බාහිර අපේක්ෂාවන් වේ. ඉන් ප්‍රධාන වන්නේ සංරක්ෂණය හා ප්‍රදර්ශනයයි. සංරක්ෂණය පැත්තෙන් සැලකූ විට පැරණි වන හා නවීන ආදේශකයන් හේතුවෙන් භාවිතයෙන් ඉවත් කරන හෝ අතීතයට එක් කරන වැදගත් සිහිවටනයන් මතු පරපුරේ පරිහරණය වෙනුවෙන් සංරක්ෂණය කළ යුතුය. එසේම, ඒවා සෙසු අයට දැක බලා ගැනීමට සැලැස්වීමෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ ජාතියක් පිළිබ`ද අභිමානයක්, ඉතිහාසය පිළිබද දැනුමක් මෙන්ම තොරතුරු ලබා දීමය. ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරය ද ජාතික කෞතුකාගාරය හෝ ජාතික මාර්ග කෞතුකාගාරය තරම්ම වැදගත්ය.
එසේම, කොළඹ දී ඉදිකිරීමට යෝජිත අභිනව කෞතුකාගාරය මෙරට සංචාරක කර්මාන්තයයේ ඉදිරි ගමන වෙනුවෙන් ද තීරණාත්මක වනු ඇත. එම කෞතුකාගාරය ඉදිකරන්නට අපේක්ෂා කරන්නේ කොළඹ වීම වැදගත් ලක්ෂණයකි. රටක අගනුවර යනු සෑම අංශයකින්ම වැදගත්ම සංධිස්ථානයයි. ලොව සෙසු බොහෝ රටවල ද මෙවැනි තැන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ වෙළ`ද අගනුවර, වෙළ`ද හෝ සංචාරක මර්මස්ථාන මූලික කරගෙන ය. කොළඹට පැමිණෙන සංචාරකයින්ට මෙන්ම විශේෂයෙන්ම කෙටි කාලයක් සදහා කොළඹට පමණක් පැමිණෙන සංචාරකයින්ට කොළඹ දී නැරඹීමට අවස්ථාව උදාවන ස්ථානයන් අතර මෙම කෞතුකාගාරය ප්‍රමුඛස්ථානයක් වනු ඇත. එසේම, මුළු රට පුරා සිට කොළඹට පැමිණෙන දේශීය සංචාරකයින්ටද මෙම කෞතුකාගාරය නැරඹීමට අවස්ථාව උදාවනු ඇත.

ලෝක මට්ටමින් පිළිගත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතියෙන් යුතු ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාර යනු කවරක්දැයි ඉදිරි ලිපියකින් ලියා සිටීමට අදහස් කරමි.

- මාලින්ද ජයතිලක