Tuesday, February 14, 2012

මාලදිවයින් ජනාධිපති - දුර දකිනා මිනිසකු ලෙස...

ලියුම්කරුවා විසින්, මාලදිවයින් ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් හදුන්වනු ලබන්නේ ඇත්ත වශයෙන් මාලදිවයිනේ හිටපු ජනාධිපතිවරයායි. මොහොමඩ් නශිඩ් ලෙස අප හදුනාගත් ඔහු මේ වන විට සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් ව නීතිය ඉදිරියේ පෙනී සිටීමට සූදානමින් සිටියි. දකුණු ආසියානු කළාපය තුළ මෑතකදී නිර්මාණය වූ දැවැන්තම හා කෙටිකාලීනම අභ්‍යන්තර කැරැල්ලට මුහුණ දීමට සිදු වූ මොහොමඩ් නශීඩ් ජනාධිපතිවරයා කරැල්ලේ කස පමණක් පුපුරමින් සිටිය දී, පෙරහැර ආරම්භ වීමට පෙර ඉල්ලා අස්වී ගියේය. නමුත්, ඔහු පලා නොගියේය. නශීඩ් විසින් කරනු ලැබූ ක්‍රියාව හෙවත් ගනු ලැබූ තීරණය ඓතිහාසික එකක් බව අප විසින් පිළිගත යුතුව ඇත. මෙම ලිපියේ වියමන් කිරීම සදහා මෙම ආඛ්‍යානය තෝරා ගනු ලබන්නේ අදාල සිද්ධි මාලාවේ වැඩි අවධානයක් යොමු නොවුණු සංකීර්ණ දේශපාලනික අරුත පිළිබද සාකච්ඡා කිරීම සදහා අවශ්‍ය මූලික වටපිටාව සපයා දීමයි.

පළමුව, මොහොමඩ් නශීඩ් යනු කවරෙක් දැයි කියවා ගත යුතුව ඇත. 1967 මැයි මාසයේ දී උපත ලද ඔහු 2008 වසරේදී මාලදිවයිනේ 4 වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් වෙයි. ඒ, අබ්දුල් ගයූම්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසිනි.  ඔහු ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුයේ මාලදිවයින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය නියෝජනය කරමිනි. ඔහු ඒ වන විට මාලදිවයිනේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ස්ථාපිත කිරීම වෙනුවෙන් 27 වරක් සිරබත් කෑ, සමාජ ව්‍යාපාර හා දේශපාලනික නියමුවකු ලෙස මාලදිවයින් ජනතාව විසින් තේරුම්ගෙන සිටියේය. ඔහු පළමුවරට සිරගත වූයේ 1990 වසර හෝ ඒ අත්‍යාසන්න කාලයකදී ය. සන්ගු නම් දේශපාලිනක සගරාවක් වෙත ලියනු ලැබූ ලිපියක් වෙනුවෙනි. නමුත්, ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යන්තරය විසින් සංවිධාන කළ දේශපාලනික සිරකරුවා සදහා වන සම්මානය 1991 වසරේදී ඔහුට හිමි විය. 

කාලය ගෙවී යාමත් සමග නශීඩ් 2003 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේදී හා බ්‍රිතාන්‍යෙය්දී කරනු ලැබූ සාකච්ඡාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මාලදිවයින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය නිර්මාණය කළේය. නමුත්, එම පක්ෂයේ ප්‍රමුඛයකු ලෙස කටයුතු කරමින් සිටියදී ම තවත් කිහිප වරක් සිරබත් කෑම නශීඩ් ට උරුම විය. ඔහු 2008 වසරේදී මාලදිවයින් ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වන්නේ, එතෙක් පැවිත ගයූම් පාලනයේ පැවති අක්‍රමිකතා හා දූෂණ මෙන්ම මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය වීම් සදහා සදාතනික නැවතුම් තිත තබනවාය යනු පොරොන්දුව ද පොදි බැදගෙනය. ඔහු එහිදී ජයග්‍රහණය කළේය. පසුව ඔහු ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් වූ අතර 2008 වසරේ සිට පසුගිය සතියේ ඉල්ලා අස්වන තුරුම එම ධුරය දැරීය.

මොහොමඩ් නශීඩ් ගේ ජීවිතයේ තීරණාත්මක සංධිස්ථානයන් කිහිපයක් පමණක් කියවා ගනිමින්, මේ දක්වා පැමිණෙන්නේ මේ සදහා ඉතාම වැදගත් වන කරුණු කිහිපය එමගින් ආවරණය වන බවට වන විශ්වාසය නිසාය. දැන් යලිත් ආඛ්‍යානයේ මුඛ්‍ය පරමාර්තය දෙසට අවධානය යොමු කිරීම සුදුසු යැයි විශ්වාස කරමි.

මොහොමඩ් නශීඩ් කරුණු දෙකක් හේතුවෙන්, දුර දකින මිනිසෙක් යැයි හැදින්වීම සර්ව සාධාරණ බව ලියුම්කරුවා විසින් කල්පනා කරයි. එහි පළමු කරුණ වන්නේ නශීඩ්ගේ පාරිසරික හා කාලගුණික වෙනස් වීම් සම්බන්ධ දුර දක්නා නුවණ හා නිර්මාණශීලී ලෝකාමන්ත්‍රණයයි. දෙවැන්න, තම භූමියේ පළමු පුරවැසියාව සිටිය දී, සිය කැමැත්තෙන් පළමු පුරවැසි භාවයෙන් නික්ම සාමාන්‍ය පුරවැසියෙක්ව කල් ගත කිරීමට ගත් තීරණයයි. දැන් අප විසින් එක එක කරුණ අඩු වැඩි වශයෙන් කියවා ගත යුතුව ඇත. 

නශීඩ් ජනාධිපතිවරයා ලෝක දේශකගුණික විපර්යාසයන් පිළිබද දැඩි අවධානයෙන් සිටි අයෙකි. 2020 තරම් මෑත කාලයේදී මාලදිවයින් රාජ්‍යයට මුහුණ දීමට සිදුවන පාරිසරික ඛේදවාචකය පිළිබද ලෝක අවදානය දිනා ගැනීම පිණිස ඔහු විසින් යම් දෙයක් කරමින් සිටියේය. කෝපන්හේගන් සමුළුවේදී ඔහු විසින් කියා සිටින දේ මගින් ලෝකය මාලදිවයින නම් රාජ්‍යය පිළිබද කාරුණිකව හා වැඩි වටිනාකමකින් යුතුව බැලීමට පෙළඹෙව්වේය. සාමාන්‍යෙයන් අප දන්නා දේශපාලනයන් තුළ, යම් ප්‍රශ්නයක් වෙනුවෙන් බරපතල පෙනී සිටීමක් හෝ කරුණු පිළිබද අවධානයක් යොමු වන්නේ සියල්ල සිදු වී අවසන් වූ පසුවයි. ජනාධිපතිවරයාගේ මූලිකත්වයෙන් ඔහු සාගරය තුළ කිමිදෙමින් අමාත්‍ය මණ්ඩල රැස්වීමක් පවත්වන්නේය. එසේම, ඔහු විසින් නියෝජනය කරනු ලබන සෑම ජාත්‍යන්තර සැසියකදීම හා සමුළුවකදීම මුඛ්‍ය තේමාව කොට ගෙන කතා කරන්නේ දේශගුණික විපර්යාසයන් හරහා සිය මව්රටට කරනු ලබන බලපෑමයි. ඇත්ත වශයෙන්ම කියතොත්, නශීඩ් නම් පුද්ගලයා මාලදිවයිනට මුහුණ දීමට සිදු වන පාරිසරික ඛේදවාචකය ජාත්‍යන්තර වේදිකාවන් තුළ - පොඩි එකාගේ රචනාවේ මැක්කාගේ තැනට - රැගෙන ආවේය. නශීඩ් යනු මාලදිවයින හා සෙසු රටවල් මුහුණ දීමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින විපර්යාසයන් පිළිබද සාකච්ඡා කරන ප්‍රබලයෙක් විය. එහෙයින්ම, ඒ වෙනුවෙන් යම් ක්‍රියාමාර්ගික හා තීරණමය විසදුම් කිහිපයක් ද ලෝකය විසින් ගනු ලැබිණි.

ඊට අමතරව, අදාල කාර්යය වෙනුවෙන් නශීඩ් වෙත සම්මාන කිහිපයක් ද හිමිවිය. 2010 වසරේදී ඔහු වෙනුවෙන් Champions of the Earth Award නම් සම්මානය ද Heroes of the Environment (2009) නම් ලේඛණයේ ප්‍රමුඛයෙක් ලෙස ද නම් කෙරිණි. 

ඇත්ත වශයෙන්ම මෙවැනි ලිපියක් ලිවීමට පොළඹවනු ලබන කරුණ හා ප්‍රධාන සාධකය පිළිබද අවධානය යොමු කිරීමට අවස්ථාව මෙය යැයි විශ්වාස කරමි. මොහොමඩ් නශීඩ් ඉල්ලා අස්විය. ඔහුගේ ඉල්ලා අස්වීමට හේතු වූයේ රට තුළ නිර්මානය වූ අභ්‍යන්තර ජන විරෝධතාවයයි. ජනතාව විසින් විරෝධතාවක් දැක්වූ පමණින් රටේ ප්‍රධානියා සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය යුතු ද. එසේ නොකර සිටියහොත් කළ හැකි දේ කුමක් ද. එවරනි ප්‍රශ්න නගමින් නොසිට නශීඩ් ඉල්ලා අස්වීම සිදු කරන්නේ කුමන ප්‍රබලතාවක් හේතුවෙන් ද.

මාලදිවයින යනු මෑත කාලීනව ජනමූල විරෝධතාවක් එල්ල වූ පළමු හෝ එකම රට නොවේ. ඒ සම්බන්ධයෙන් අත්‍යාසන්න අත්දැකීම් ලෝකය තුළ ප්‍රමාණවත් තරමටත් වඩා ඇත. නශීඩ් දුර දක්නා මිනිසෙක් වන්නේ, ගඩාෆි හෝ සිරියානු නායකයා හෝ ඊජිප්තු නායකයා හෝ බහරේන නායකයාට වඩා ඔහු වෙනස් වූ හෙයිනි. ජනතාව විසින් විරෝධතා දක්වන්නේ පදනමක් සහිතව දැයි ප්‍රශ්න කිරීම පළමුව සිදු කළ යුතුය. එසේනම්, අදාල කරුණු වලට පිළිතුරක් ලබා දීමේ හැකියාවක් ඇති දැයි සොයා බැලිය යුතුය. එසේ සලකා බලන විට ද හැකියාවක් නැතිනම්, රට තුළ තවදුරටත් අවුල් හෝ අර්බුද නිර්මානය කරමින් නොසිට ජනතා හඩට කල් දීම ඉතාම යෝග්‍ය දේ බව ඔහු කල්පනා කළේය. සත්‍ය වශයෙන්ම නශීඩ් ඉල්ලා අස් නොවූයේ නම් අද - මේ මොහොත වන විටත් මාලදිවයින තුළ අභ්‍යන්තර කැරැල්ලක් නිර්මාණය වී බරපතල බව උඩුදුවමින් තිබෙන්නට හැකියාව පැවතිණි. එසේ වූයේ නම්, ඒ වෙනුවෙන් ජාත්‍යන්තර මැදිහත් වීම් ඇති තරම් සිදුවන්නට ද හැකියාව ඇත. එවිට, දෙපාර්ශවයක් බෙදී රට තුළ යුද්ධ කිරීමට සිදු වේ. එහි පළමු ප්‍රථිඵලය වන්නේ භෞතික හා මානව විනාශයන්ය. දෙවැනි කරුණණ ලෙස රට සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල වේ. සංචාරක කර්මාන්තය වැනි දේ මේ වන විටත් සම්පූර්ණයෙන්ම බිද වැටී ඇත. තවදුරටත් මේ අර්බුදය උඩුදිව්වේ නම්, මේ තත්ත්වය තවදුරටත් වර්ධනය වනවා මිස පහළ යාමක් හෝ නිශ්ක්‍රීය වීමක් සිදු වන්නේ නැත.

ලිබියානු නායක ගඩාෆි විසින් සිදු කරනු ලැබූයේ, තමා සර්ව නිවැරදිය යන ස්ථාවරයේ සිට ජනතාව යනු ජාත්‍යන්තර ඇවිස්සීම් වලට අවශ්‍ය පරිදි නටන පිරිසක් බවට තේරුම් ගනිමින් කටුයුත කිරීමයි. එහි අවසාන අර්ථය වූයේ, ගඩාෆිට තමාගේ සුඛෝපභොගී ජීවිතය හා අවසානයේදී මුළු ජීවිතයම අහිමි වීමයි. ඔහුගේ පරපුරටම ජීවිතය පිළිබද වූ සුන්දර භාවය අහිමි විය. ඒ පමණක් නොව, මුළු මහත් රට වැසියාටම එය අහිමි විය. අවසනායේදී රටේ පුරවැසියාට රට ද අහිමි වී අනෙකෙකු විසින් නටවනු ලබන රූකඩ පාලනයක අන්තේවාසිකයින් වීමට සිදු විය.

ඊජිප්තුවේ හා සිරියාවේ තත්ත්වය මීට යම් ප්‍රමාණයකට සමානය. ඊජිප්තු නායකයින් තත්ත්වය ‘අල්ලාගෙන සිටීම‘ හේතුවෙන් රටේ තත්ත්වය විනාශ වීම සිදු විය. ඉතාලිය තුළ ද අදවන විටත් දේශපාලනික වශයෙන් ඇත්තේ අස්තාවරයකි. සිරියාව තුළ පවත්නා තත්ත්වය ද මීට සමානය. තවදුරටත් නායකයා රට තුළ තත්ත්වය අල්ලාගෙන සිටීම හේතුවෙන් අභ්‍යන්තරික අස්ථාවරත්වය වැඩි වෙමින් තිබේ. එහි ද අවසන් ප්‍රතිඵලය වන්නේ, රටේ පුරවැසියාට තමා නොවන අනෙකා විසින් නටවන රූකඩ පාලනයක අන්තේවාසිකයින් වීමට සිදු වීමයි. 

එහෙයින්, නශීඩ් යනු දුර දක්නා මිනිසෙක් බව කියා සිටින්නේ, තමාගේ රට පාලනය කළ යුතුතේ තමා විසින් බව ඔහු විටෙක තීරණය කළේය. ඔහු රටට අවශ්‍ය පරිදි එය සිදු කළේය. පසුව, තමාට තමාගේ රට පාලනය කර ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයකට පත් වූ විගස එහු තමාගේ රටේ තමා නොවන අනෙකා විසින් පාලනය කිරීම සුදුසු බව තීරණය කළේය. එම තීරණය මගින් සදහන් කරන්නේ, නශීඩ් යනු තමා නොවන්නේ නම් අනෙකා කවුරුන් වුව ගැටලුවක් නැත, යන්න තීරණය නොකිරීමයි. ඔහු කල්පනා කළේ, තමා හෝ තමාගේ රටවැසියා නොවන අනෙකා විසින් නටවන රෑකඩයක් වෙනුවට තමාගේ රටේ ම මිනිසෙක් විසින් එය පාලනය කළ යුතු බවයි. එහෙයින්, නශීඩ් යනු ලිබියාවට, ඊජිප්තුවට, සිරියාවට, ඉතාලියට හා තවත් සමහර රාජ්‍යයන්ගේ නායකයිනට වඩා වෙනස් වූ දුර දක්නා මිනිසෙකි. එහෙයින්, ඔහු දේශපාලනික වශයෙන් අසමත් වූවකු වුව ද දේශපාලනික දුරදක්නා බවින් පොරක් ය. 

අවසානයේදී කියමි. සෙසු රාජ්‍යයන්ගේ නායකයින් ද මෙය ආදර්ශයක් කරගැනීම වටියි.

1 comment:

Thola said...

Api Ape idiriya hadagamu machan. good luck. mamta ube details ona. mama kamathi aluth deyak igena ganna. Pashchath Nuthana wadaya Uba nisa mage hithata Thadinma vaduna. good Luck machan. Sisira in Royal Army Defense Collage _ British